Sadri Alışık Kültür Merkezi Birim Sahne, sezona Bertold Brecht (1898-1956)’in 1944 yılında yazdığı dört bölümden oluşan ünlü “Kafkas Tebeşir Dairesi/Der Kaukasische Kreidekreis), başlıklı seyirlik…
14. Antalya Piyano Festivali'nin açılış konserinde Fazıl Say (1970), Naci Özgüç yönetimindeki Antalya Devlet Senfoni Orkestrası'nın eşliğinde son bestesi olan “Su / Water” adlı konçertosunun Türkiye…
Tiyatro Seyirlik, uzun süredir yoluna Hüseyin Avni Danyal ile “Göçebe Tiyatrocular” kervanı içinde devam etmekteydi.
Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen Uluslararası Bodrum Bale Festivali’nin...
Türkiye'nin 3 büyük ilinden gelen 9 tenor, geçtiğimiz cumartesi günü Çeşme Açıkhava Tiyatrosu'nda buluştu. Dünyanın çeşitli ülkelerinde başarılar kazanmış 9 tenor “Türkiye'nin Tenorları” adı verilen konserde önce birer birer, son iki parçadaysa hep beraber “şakıdı”.
William Shakespeare’in de üyesi olduğu tiyatro grubu tarafından 1599 yılında inşa edilip 1613’teki yangında zarar gören Globe Tiyatrosu’dan esinlenilerek 1997 yılında inşa edilen ve “Shakespeare’in tiyatrosu” olarak da anılan, 1500 kişi kapasiteli açık hava tiyatrosu, tarihsel mekân Shakespeare’s Globe’da, bu yıl bir ilk yaşandı.
Türkiye’yi dünya çapında temsil eden ve pek çok ülkeye “Opera Twins” olarak nam salan ikiz kardeş sopranolar Didem ve Sinem Balık, uzun bir aradan sonra Çeşme’ye geldi ve Alaçatı’nın olamazcasına sevimsiz ve kıytırık “amfitiyatro”sunda İzmirli hemşerileri ile buluştu.
Tiyatro Biteatral; Fransız şair, yazar, ressam, yönetmen, sahne tasarımcısı Jean Cocteau (1889-1963)’nun “İnsan Sesi (La Voix Humaine)” başlıklı tek kişilik performansa dayalı bir saatlik oyununu sahneliyor.
İzmir Devlet Opera ve Balesi, 2013-2014 sezonunu Çeşme ilçesindeki Açıkhava Tiyatrosu’nda bir “reprisé” yapıt olan “Zorba” ile açtı.
Ülkemizde üzerine nice Türküler yakılmış bir halk masalıdır Kızılırmak- Karakoyun...
Birol Güven, hiç kuşkum yok ki Türk usulü yaşam tarzımızın keskin mi keskin bir gözlemcisi.
Geçenlerde, Roma’ya gitmeden önce, yarım asırlık ve 1500 koltuklu Teatro Sistina’nın 2012-2013 programına göz attığımda gösteri tarihi, “Roma tarihime” denk düşen “My Fair Lady”nin üstüne parmağımı bastım.
13. yüzyılın başlarında Papa III. Innocent, Fransa’nın güneyinde, İspanya’nın kuzeyindeki bir bölgeye, Toulouse Kontu'nun toprakları olan Oksitanya’ya Haçlı Seferi başlatmış.
Altıdan Sonra Tiyatro’nun “Gerçek Hayattan Alınmıştır” başlıklı oyunu, 90’lı yıllarda büyümüş mimar Oğul’un satın aldığı inşaat halindeki tiyatronun içinde Anne’siyle arasında boyutlanan son derece…
11. Kıbrıs Tiyatro Festivali sürerken...
“Küçük Adam Ne Oldu Sana-Kleiner Mann Was Nun”, kendilerine üç kişilik küçük bir dünya kurmak amacıyla, yaptığı herhamlede umutları biraz daha tükenen, ama hep debelenen, yönsüz, iradesiz, sessiz, şaşkın, kırgın “küçük adam” Pinneberg’in öyküsü…
Ne mutlu bana ki bu yılın ilk yarısında yetkinliklerime karşılık değişik kurum ve kuruluşlar tarafından ödüllendirildim.
İngiltere’de ve Avrupa’nın diğer pek çok ülkesinde ciddi anlamda ses getiren ve yaşanmışlıkların, zekâ oyunlarının, dil içi yolculukların yoğun olduğu oyunlar yazdığını bildiğim Avustralyalı Andrew Bovell (1962) ile ben geçen sezon Tiyatroperest aracılığıyla tanışmıştım.
Hükümetin başta Devlet Opera ve Balesi, Devlet Tiyatroları, Devlet Senfoni Orkestraları, Devlet Halk Dansları Topluluğu, Devlet Çok Sesli Korosu olmak üzere toplam 52 sanat kurumunun kapatılmasını öngören yasa tasarısı ile ilgili olarak ne yazık ki halen sessizce bekleme halindeyiz.
Sanatın içine tükürüldüğü, şarap tanrısı heykeline don giydirildiği, Mehmet Aksoy’un eserine “ucube” damgasının vurulduğu, heykellerin yıktırıldığı, birilerinin Davut heykelinin pipisinden tahrik olduğu ortamda, Alaçatı’da Cem Sağbil’in heykelleri bu günlerde “Sisyphos” başlığı altında sergilenmekte.
Geçtiğimiz bayram günlerinde İstanbul dışındaydım.
Günümüzün benim övünerek umutlar bağladığım genç tiyatrocularından Sami Berat Marçalı’nın yazıp yönettiği..
Tiyatro Dünyası Oyuncuları, Ray Cooney’in “Move Over Mrs. Markham’’ oyununu (kimin çevirisi olduğunu bilmiyorum, ama) “Arapsaçı” başlığıyla oynuyor. Oyunu, Can Törtop yönetmiş. Yerime kuruldum, oyunu seyretmeye koyuldum ki, son derece zorunlu bir nedenle (oğlumun kaza yaptığı haberi geldi) ilk yarı sonunda ister istemez oyundan koptum, evin yolunu tuttum.
2001 yılında kurulan Ali Erdoğan Kabare Dev Aynası topluluğu her türlü güncel sorunu ince bir alayla, iğneleyici, yerici, taşlayıcı bir tutumla ele alıp toplum eleştirisine yönelen tutumunu 2012-2013 sezonunda da Ali Erdoğan (1964)’ın yazıp yönettiği “Bize Bir Haller Oldu” ile sürdürüyor. Özellikle siyasal ve toplumsal konularda yoğunlaşan “Bize Bir Haller Oldu” dansla açılıyor; skeçler monolog ve diyaloglarla sürüyor.
Kültür ve Turizm Nazırı Ömer Çelik, CHP Kırklareli Milletvekili Turgut Dibek’in yazılı soru önergesine verdiği cevapta, İstanbul Atatürk Kültür Merkezi (AKM)’nin tadilat ve onarım işlemlerinin sivil toplum kuruluşlarınca açılan davalar ve yargı kararları nedeniyle 2008 yılından 2012 yılına kadar gerçekleştirilemediğini söylemiş.
ÖZÜNE SÖZÜNE HAYRANIM(!), BENİM KÜÇÜK PADİŞAHIM…
Yeni kurulan (içtenlikle uzun ömürler diliyorum) Çamur’dan Tiyatro’nun ilk oyun olarak seçtiği Amerikalı yazar Norman Lock (1950)’un “Islah Evi (The House of Correction)’ni izlerken, Fransız oyun yazarı, aktör, yönetmen ve şair Antonin Artaud (1896-1948)’u anımsadım.
“Değerli Basın Mensupları” diye başlayan bir bildiri geldi.é
Jacop Grimm (1785-1863) ve Wilhelm Grimm (1786-1859) Kardeşler tarafından uyarlanan “Hänsel ve Gretel” masalını sanırım bilmeyenimiz pek yoktur.
David Greig (1969)'in kaleme aldığı "Sarı Ay", Britanya’da doğmuş olan In-Yer-Face tiyatro akımı oyunlarını Türk seyircisiyle tanıştıran Tiyatro DOT yapımı ve de Pınar Töre’nin yorumuyla 2012-2013 tiyatro sezonundaki yerini aldı.
Geçenlerde Roma’dayken, İtalya Danıştay’ının saygın üyesi dostum Mauro Zampini ile gerçek bir sanat kurdu-kültür tutkunu Giancarla de Marchi bir sürprizle Verdi'nin "Simon Boccanegra"sının sahnelendiğini söyleyerek beni Teatro dell’Opera’ya götürdüler.
Biliyor musun tırnak ucum; bugünlere hep umutla geldim, 70’imi de birkaç gün sonra zaman değirmeninde ufalayıp, 71’e merdiven dayayacağım.
Olgunluk dönemini yaşayan genç kuşağın başarılı yazar, yönetmen, oyuncu, dekor tasarımcısı Yiğit Sertdemir (1979)’in yazdığı, yönettiği, dekor tasarımını yaptığı “Katilcilik” başlıklı oyun, Altıdan Sonra Tiyatro yapımı olarak sahnelenmekte.
Egoları yüksek yaratılmış sanatçı erbabının kavgalarını, günümüzde de süregelmekte olan kıskançlıklarını konu alan..
Eski Kültür Bakanım Yadigârım Ertuğrul Günay, Radikal’de (6 Haziran 2013) Koray Çalışkan’a diyor ki: “Arkadaşlarıma “bu İstanbul’un imar lobisi, daha doğrusu rant lobisi bizim hesabımızı görecek” dedim. Sonuçta da öyle oldu... Bıraksanız Sultanahmet’e dahi AVM yapar bunlar...
İstanbul Devlet Tiyatrosu, kısa süre önce sonsuzluğa uğurladığımız oyun yazarı, dramaturg Güngör Dilmen (1930-2012)’e saygı duruşunda bulunuyor ve onun “Aşkımız Aksaray’ın En Büyük Yangını (Mitos-Boyut Yayınları-“Toplu Oyunları-2”/1996) ” başlıklı oyununu Faik Ertener’in rejisiyle sahneliyor.
Bu satırlar, bilgisayarımın klavyesinde tıkırdarken, Türkiye tarihinin en büyük eyleminin üstünden tam 22 gün geçti.
Geçen haftanın sonunda, Taksim Meydanı’ndaki Gezi Parkı’nda “Hani benim Recebim / Sarı lira vereceğim” diye türkü çığırılırken, Başbakanımız Efendimiz: "AKM’yi de yıkacağız” diye buyurdu.
Devlet Tiyatroları-Sabancı Uluslararası Adana Tiyatro Festivali’nin 15. yılına özel olarak davet edilen İngiltere’nin köklü tiyatrolarından Globe Theatre, William Shakespeare’in (1564-1616) “Kral Lear”ini Londra Margete’teki ilk temsilinden sonra önce İstanbul Aya İrini Müzesi’nde, sonra da Adana Hacı Ömer Sabancı Kültür Merkezinde sahneledi.
Libretist Şefik Kahramankaptan (1949), suyun akışını değiştirmiş.
Şair Neyzen Tevfik (1879-1953) kimdir denildiğinde özelliklerini birer birer saymamız gerekmekte.
Ali Paşa Hanı, Eminönü Küçükpazar’da mimarı bilinmediği gibi banisi de bilinmeyen
Shakespeare’in eserlerini defalarca okumuşluğum, yıllar içinde çok kez gerek sinemada, gerekse tiyatroda seyretmişliğim var.
2012-2013 sezonunda İstanbul'da “neşrü neva” bulan Tiyatro Kartela, İranlı yazar Abbas Hekim'in Mehmet Kanar’ın dilimize kazandırdığı ''Peri Devden Korkuyor'' adlı öyküsünden Özgür Erkekli'nin uyarlayıp yönettiği, Zeynep Erkekli ve Gözde Çetiner'in rol aldığı oyunu sahneliyor.
Açık yüreklilikle itiraf etmeliyim ki, Ali Poyrazoğlu’nun tiyatro oyunculuğuna,
Hemen konuya gireyim, 3M.O.T.A Oyuncuları’ndan Bulgar yazar Stefan Stanev'in "Jeanne d'Arc'ın Öteki Ölümü" başlıklı oyununu izledim.
Konya Devlet Tiyatrosu yapımı olan Orhan Asena (1922-2001)’nın “Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe” başlıklı oyunu, 2012-2013 sezonunda da Konya’da sahnelenmesini sürdürmekte.
Tiyatro “müptelası” Kaan Erkam (1965) hiç de sıradan olmayan öyküler, oyunlar yazar. Üzerinize afiyet, tiyatro hastalığı 1988 de Alo Tiyatro ile başlamış, 1989’da Beliz Ocan ile amatör olarak bir oda tiyatrosu kurmuş, yazdığı “Dün Komik Bir Şey Oldu” iki yıl sahnede kalmıştır.
Amerikan edebiyat tarihinin en iyi komedi yazarlarından bir olarak tanımlanan, oyun yazarı ve senarist Neil Simon (1927)'ın 1963 yılında Broadway’de prömiyer yapan oyunu “Barefoot In The Park”, Nedim Saban’ın uyarlamasıyla “Aşk’a 103 Adım” başlığıyla Tiyatrokare tarafından sahnelenmekte.
1960 sonrasındaki dönem, Türkiye’de “Tiyatronun Altın Çağı” olarak adlandırılır. Nedenini günümüzde uzmanlar; seyircinin yoğun ilgisi, tiyatrocu olma isteğinin artması, yeni tiyatro salonlarının ve topluluklarının kurulması, yurt dışından edinilen teatral bilgi akışındaki artış, gelenekselden geleceğe çağdaş Türk tiyatrosu oluşturulmasındaki yoğun çabalar olarak sıralıyor.
“Hık deyici” Padişah Efendimiz(!)in “Pık deyicisi” Kültür ve Turizm Bakanı Ömer Çelik, 2014 yılı Plan ve Bütçe Komisyonunda “Devlet ve sanat üretimi ilişkisi” ile ilgili yaptığı açıklamada, şu anda…
İngiliz yazar Philip Ridley (1964)'i ülkemizdeki sahnelenen diğer beş oyunundan, yani “Cam Yapraklar (Tiyatro yanetki)”dan, “Kürklü Merkür (DOT)”den, “Korku Tüneli (ikincikat)”nden ve “Kainatın En Hızlı Saati (ikincikat)”nden tanıyoruz.
Sizleri bilmem, ama İngiliz oyun yazarı, yönetmen ve oyuncu Moira Buffini (1965)’yi bana, sadece “İngilizce” bilen değil, İngilizcenin tarihsel, sosyo-politik, kültürel-folklorik özelliklerini de sindirmiş bir çevirmen olarak, “Şölen-Dinner” oyunuyla 2010-2011 sezonunda Ahmet Levendoğlu tanıştırdı.
Shakespeare (1564-1616)'in tahminen 1601'de yazdığı düşünülen ve alternatif başlığı olan tek oyunu olan ünlü komedisi “On İkinci Gece (Twelfth Night, or What You)”, Erzurum Devlet Tiyatrosu’nda sahnelenmekte.
İstanbul’da bir tiyatromuz daha doğdu, adı Tiyatro Si’s.
İstanbul Devlet Opera ve Balesi (İDOB), 2012-2013 sezonunda farklı bir opera eseri sahneledi. Bu eser, Asım Horozić (1958)’in Nijaz Alispahić (1940)’in librettosu üzerine bestelediği “Öldüren Aşk (Hasanaginica)” başlıklı bir Boşnak operası idi.
Duyarsızlık kişileri tek başına etkilediği gibi, toplumları da etkiliyor.
Amerikalı oyun yazarı ve oyuncu Lyle Kessler’ın, Türkçedeki karşılığı “Yetimler” anlamına gelen 1983 yılında yazdığı “Orphans” başlıklı oyununu, ışıklar içinde yatsın Ali Neyzi titizlikle dilimize çevirmiş ve oyun 1992-1993 sezonunda İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’nda, 2007-2008 sezonundaysa Tiyatro İstanbul’da Gencay Gürün’ün rejileriyle sahnelenmişti.
Babasını öldürüp annesiyle evlenerek Danimarka Krallığı’nı ele geçiren amcasına ve kendi korkularına karşı uğraş veren Danimarka Prensi Hamlet’in öyküsü, CEF Tiyatro yapımı olarak sahnelenmekte.
“Arlecchino İki Efendinin Uşağı - Arlecchino Servitore Di Due Padroni”, burjuva komedyasının başlıca temsilcilerinden İtalyan oyun yazarı Carlo Goldoni (1707-1793)’nin 1753 yılında yazdığı oyunlarından biri.
Shakespeare’in eserlerini defalarca okumuşluğum, yıllar içinde çok kez gerek sinemada, gerekse tiyatroda seyretmişliğim var. Shakespeare uzmanı değilim, ama Shakespeare ile ne kadar çok uğraşılırsa, metinlerinde o kadar gizli anlam bulunabilir gibime gelmiştir hep. Örneğin, son olarak Antalya Devlet Tiyatrosu yapımı “Othello”yu izlerken, oyunun Faustus efsanesinden etkilendiğinin kendimce ilk kez ayırtına vardım.
Trabzon Devlet Tiyatrosu, 2012-2013 sezonunun ikinci oyunu olarak Uğur Saatçi (1986)’nin yazdığı Barış Erdenk (1970)’in yönettiği “Bu da Geçer Ya Hu”yu sahneye taşıdı.
Civan Canova’nın yazıp yönettiği İstanbul Devlet Tiyatrosu yapımı “Düğün Şarkısı”nın ilk tablosu, Kadın’ın az önce gördüğü düşü sayıklar gibi anlatışıyla açılıyor.
Ebru Nihan Celkan (1980)’ın yazdığı, Altıdan Sonra yapımı olarak sahnelenen “Kimsenin Ölmediği Bir Günün Ertesiydi”, 45 yaşında Umut adındaki transseksüelin yaşamından günlük bir kesiti içermekte.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları (İBŞT) yapımı olarak izlediğimiz, Vasıf Öngören (1938-1984)’in 1977 yılında yazdığı “Zengin Mutfağı” başlıklı oyunu, Türk siyasi tarihinin çok önemli bir olayını, 15-16 Haziran 1970’deki işçi eylemlerini anlatarak başlıyor.
İkinci Kat yapımı, Alper Kuş (1975)’un yazdığı “Barselo” başlıklı oyun, gerçekten derin ve acı verici duygusal bir öze sahip.
Ali Poyrazoğlu 2012-2013 tiyatro sezonunda, kendi yazıp sahneye koyduğu “Asi Kuş” başlıklı eseri sahnelemekte.
Aydın Orak ve Cihan Şan öncülüğünde bundan dokuz yıl önce kurulan Tiyatro Avesta’nın yeni yapımı olan “Kapan (Kürtçesi: Daf)’a 18. İstanbul Tiyatro Festivali sırasında gidememiştim, yeni izledim. İzlerken toplumlara dayatılan "ulusalcılık" kavramının ne kadar içi boş ve ne kadar gereksiz ideoloji içerdiğini, dolayısıyla nasıl bir yanılsama olduğunu beynimin içinde bir kez daha irdeledim.
Kent Oyuncuları bu sezon, Donald Margulies (1954)’in 1996 yılında yazdığı “Toplu Hikâyeler- Collected Stories”ini Kadriye Kenter’in yönetiminde sahnelemekte.
Şimdiye dek, okumadıysanız mutlaka edinip okuyun derim; bakın bakalım bugüne kadar bu kadar modern, böylesine epik, bu denli dışavurumcu (ekspresyonist), böylesine bütünüyle fevkalade sağlam temele inşa edilmiş başka bir şiir okudunuz mu, ama önce elbette Jokond’u tanıyınız.
Yıllardır kültürden uzak tutulan, kendi kültürü bilerek ve istenerek kendisine unutturulan halkımız, her şeye rağmen kulağından ve benliğinden silinmemiş nağmelerini, yani ninnileri, önceki akşam Cemal Reşit Rey Konser Salonu (CRR)’nda hatırladı.
Romancı, araştırmacı, öykücü ve tiyatro yazarı Meltem Arıkan (1968), nüfusu 3.142.857 kişi olan, yüzölçümü 314.285 kilometrekareyi bulan, sınırları sürekli olarak değişip duran, Pinişce konuşulan, deniz seviyesinden 3.14 metre yükseklikte bulunan Pinima diye bir ülke yaratmış.
Padişah artık dur durak bilmiyor, hukuk çoktan “guguk” oldu; Taksim Gezi Parkı'nda Topçu Kışlası yapılmasına ilişkin davada İstanbul 6. İdare Mahkemesi’nin verdiği yürütmeyi durdurma kararını geçen hafta Divan-ı Hümayun (yani Bölge İdare Mahkemesi) bozdu.
Yıllardır yasakçı ve sansürcü zihniyetle yönetilmiş ve yönetilmekte olan Türkiye’de tüm olanaksızlıklara karşı uğraş vererek tam elli beş yıldır tiyatro yapmakta olandır Tuncay Özinel (1942).