Genel Sanat Yönetmenliğini Cem Kaynar’ın yaptığı Samsun’daki Düşevi Oyuncuları, geçen yıl Devlet Tiyatrosu repertuarına girmeye hak kazanmış olan Murat Can Kibiroğlu’nun yazdığı, Bursa Devlet Tiyatrosu Sanatçısı Ali Volkan Çetinkaya’nın yönettiği “Sarı Köpek” adlı oyunla 2012-2013 sezonuna girdi.
Tiyatro Pera, 2012-2013 sezonunu Nesrin Kazankaya'nın yazıp yönettiği "Ah Smyrna`m, Güzel İzmir'im" oyunuyla açtı.
“9. Ayvalık Kültür Sanat Günleri” sürmekte…
Etmeyin Reis Bey! Siz ağlayamazsınız! Ağlayabilseydiniz, anlayabilirdiniz...
Fizikten hiç mi hiç anlamam, ama bir eksen etrafında tur atan (tekerlek örneği) bir cismin, dönme ekseni ve kuvvetin uygulandığı nokta arasındaki dikme ile kuvvetinin çarpımına “Dönme Momenti” ya da “Tork” diyorlar, onu biliyorum.
Yeni estetik yöntem ve teknikler deneyerek, değişik ifade yolları araştıran alternatif tiyatro gruplarının başını çeken Tiyatro sıfırnoktaiki, 2011-2012 sezonunda sahneye koyduğu “Limonata” başlıklı oyunuyla da oyuncunun yaratıcılığını irdeleyen dinamik tiyatro anlayışını sürdürdü, izleyicisine yeni bir soluk aldırdı, tekdüzeliğe başkaldırdı.
AKM’nin işgali ile ilgili olarak çağrıda bulunduğum sanat alanlarından olumlu yanıtlar gelmeye başladı.
“Önce Bir Boşluk Oldu Kalp Gidince, Ama Şimdi İyi – It Felt Empty When The Heart Went At Fırst But It Is Alrıght Now” övgüye değer tiyatrocularımızdan Mehmet Ergen’in varını yoğunu ortaya koyarak kotardığı, sonuç itibariyle tarifsiz kederler içinde kalıp açamadığı ve de artık açmaktan caydığı talihsiz mi talihsiz Talimhane Tiyatrosu girişiminin bir yapımı.
DestAR-Theatre, Seyr-î Mesel Tiyatrosu, Teatre Avesta, Teatra Jiyana Nû, Teatra Demsal.
Müsahipzade Celâl’in (1868–1959) 1913 yılında yazdığı, ilk kez 1917’de oynanan “İstanbul Efendisi” başlıklı oyununu Sivas Devlet Tiyatrosu yapımı olarak izledim.
Uluslararası ünlü grafik tasarım sanatçımız Bülent Erkmen, bana öyle geliyor ki zaman zaman mesleğinden sıkılıyor kendini uçuk kaçık işlerle tatmin ediyor.
“Hedda Gabler”, dünya tiyatrosunun önemli yazarlarından Norveçli Henrik Ibsen (1829-1906)’in 19. yüzyılın sonunda yazdığı bir anti-kahraman oyunu.
Geçen gün, 70 yaşıma girdiğim gecenin sabahında, Cem Karaca’nın bir şarkısı dilime dolandı: “Ben suyumu kazandım da içtim/Ekmeğimi böldüm de yedim”.
Norveçli yazar Henrik Ibsen (1828-1906)’in 1879 yılında yazdığı (bana göre) aristokrasi tragedyası niteliğindeki tiyatro eseri “Nora-Bir Bebek Evi”, bu sezon İzmir Devlet Tiyatrosu yapımı olarak Cem Emüler’in rejisinden izlenmekte.
Geçen hafta sonu, bulunduğum İzmir’in ilçesi Çeşme’den 105 km yol kat ederek Güngör Dilmen (1930-2012)'in 30 yıl kadar önce yazdığı, İzmir Devlet Tiyatrosu yapımı "Bağdat Hatun” oyununu izlemek üzere Karşıyaka Ragıp Haykır Sahnesine vardım.<
Ankara Devlet Tiyatrosu yapımı “Sırça Kümes” ile ilgili değerlendirme/eleştirme yazım (Bkz: Evrensel-26.09.2012/“Gözlemevi”) üzerine Sayın Bozkurt Kuruç’dan bir ileti aldım.
Tiyatro Pera, 10. yılını onurla kutladığı şu günlerde, bugüne değin sahnelediği tüm oyunlarında olduğu gibi içerik açıdan gene söyleyecek sözü olan; estetik açıdan yeğledikleriyle tiyatro sanatına bir öneri kaygısı güden yeni bir oyunla dikkat çekiyor.
Zannım o ki, sıradan bir ülke dahi, gelişen dünya içerisinde yer edinmek/kabul görmek istiyorsa mutlaka kültürel anlamda evrensel bir gelişmeye ulaşmalı, ekonomik ve sosyal sorunlarını kültürel bir anlayış ve gelişmeyle çok yönlü bir yaratıcılık içerisinde çözümlemeye çalışmalı.
V. Murad, 19. Yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu’nun vals, kadril, polka gibi Avrupa’nın popüler dans formlarında yüzlerce beste yapmış, “sultası” 93 gün sürmüş bir sultanı.
Suriyeli yazar ve yönetmen Abdul Mounem Amayri (Şam-1970)’nin yazıp yönettiği, sahne tasarımını yaptığı, ışık tasarımındaysa Murat Selçuk’a ortak olduğu “Kargaşa” başlıklı oyun, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’nda geçtiğimiz sezon sahnelendi, aldığımız duyumlara göre 2012-2013 sezonunda da repertuara “reprise” oyun olarak eklenecek.
İrlandalı çağdaş oyun yazarı Martin McDonagh (1970), ülkemizde “Leenane'in Güzellik Kraliçesi-The Beauty Queen of Leenane (1996), “Inishmaan'ın Sakatı-The Cripple of Inishmaan (1996)”, “Inishmore'lu Yüzbaşı-The Lieutenant of Inishmore (2001)”, “Yastık Adam-The Pillowman (2003)” başlıklı oyunlarıyla tanınıyor.
Tiyatromuzdan bir çınarın daha bize el sallayarak çekip gurbete gittiği gün:
Bakanlar Kurulu’nun çıkardığı yasa gücündeki kararname ile Lefkoşa Türk Belediyesi’nin (LTB) başına getirilen Lefkoşa Kaymakamı Kemal Deniz Dana, LBT’na ayrılan ödeneği kesmesinden sonra:
İstanbul Devlet Tiyatrosu Polonya asıllı Amerikalı yazar Janusz Glowacki’nin “Antigone in New York” adlı oyununu “Anita’nın Aşkı ya da Antigone New York’ta” başlığıyla 2012-2013 sezonunda da sahnelemekte.
Osmanlı tarihinden bir kesitin sunulduğu “Zırhlı Kurt”, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları yapımı olarak 2012-2013 sezonunda da izlenebilecek.
Bertolt Brecht'in kim olduğunu bilenler bilmeyenlere nasılsa anlatır, orası önemli değil de, ben işte o bilinen/bilinmeyen Brecht’in “Sezuan'ın İyi İnsanı-Der Gute Mensch Von Sezuan” başlıklı mesel oyununun, “bugünkü toplum düzeninde hem iyi insan olmak, hem de ayakta kalabilmek mümkün mü” sorusunu ele aldığını söyleyerek işe başlamak istiyorum.
Dramatik bale prodüksiyonlarıyla ünlenen, klasikten çağdaşa çok geniş bir repertuara sahip olan Zürih Balesi’nin deneyimli ve teknik açıdan kusursuz dansçıları...
Tam 65 yıldır Almanya’nın en önemli orkestraları arasında adı anılan Deutsches Symphonie Orchester Berlin’i, Şef Sir Roger Norrington yönetiminde 40. İstanbul Müzik Festivali kapsamında dinledik
Ben davetli değildim, ama 3. Uluslararası İstanbul Opera Festivali’nin açılışında bir konuşma yapan Devlet Opera ve Balesi Genel Sanat Yönetmeni Prof. Rengim Gökmen:
Aşkın Sıradanlığı”, Nazi Almanya’sı öncesi başlayan ve Marburg Üniversite’sinde öğrenci olan Yahudi asıllı Hanna Arendt (1906-1975) ile felsefe profesörü Martin Heidegger (1889-1976) arasında geçen gerçek aşkı anlatan ve şayet geçen sezon içinde izleyemediyseniz mutlaka izlemeniz gereken bir oyun dedikten sonra geçelim oyunu her yönüyle irdelemeye.
Ankara Devlet Opera ve Balesi, Alman ozan/besteci Hoffmann (1776-1822)’ın, "operaların operası" diye övdüğü, Mozart (1756-1791)'ın doyulmaz güzellikte ses dantelleriyle dokunmuş anıtsal eseri “Don Giovanni"yi Yekta Kara yönetiminde sahneliyor.
İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ, İLK OYUNCU MEZUNLARINI VERDİ
Tam 65 yıldır Almanya’nın en önemli orkestraları arasında adı anılan Deutsches Symphonie 0rchester Berlin’i, Şef Sir Roger Norrington yönetiminde 40. İstanbul Müzik Festivali kapsamında dinledik.
Fransa’da küçük bir kasaba…
3 yıl sonra da olsa, İstanbul’da bir kez daha, İKSV sayesinde Anne-Sophie Mutter fırtınası esti
Pauline Metternich-Sandor adını, 1861 yılında Paris’teki Avusturya elçisinin karısı olarak ve de Fransız İmparatoru Napoleon III'un isteğiyle Richard Wagner’in 1845’de bestelediği üç perdelik operası “Tannhäuser”ı Paris’te sahnelenmesine aracılık eden kadın olarak duymuştum.
Toplumsal cinnet boyutuna gelen saldırganlık içgüdüsü, bir türlü kontrol altına alınamıyor.
Kültür Bakanlığı’nın desteği, Ordu Belediyesi ve TOBAV (Tiyatro, Opera, Bale Çalışanları Vakfı) işbirliğiyle düzenlenen ve gelenekselleşen Uluslararası Çocuk ve Gençlik Tiyatroları Festivali’nin 8.si de hedef kitlesiyle buluştu ve yedi günlük sürecini tamamlayarak sona erdi.
18. İstanbul Tiyatro Festivali’nde İsviçreli Martin Zimmermann (1971) ve Dimitri de Perrot (1977)’nun zekâ ve espri güçleriyle süsledikleri “Hans ya da Heiri”sini izledik.
Franz Kafka (1883-1917)’nın kısa öyküsü sanırım malûmunuzdur: İnsana dönüşen bir maymun, Yüksek Akademi üyeleri önünde bir konuşma yapmaktadır.
İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından kırkıncı kez düzenlenen İstanbul Müzik Festivali, insanlığın “özgürlük, eşitlik, kardeşlik” gibi yüce ideallerini anlatan, ayrıca müzik tarihi için anıtsal değer taşıyan Beethoven’ın görkemli mi görkemli 9. Senfonisi (Re minör Op. 125) ile açıldı.
Théâtre National de Chaillot, 18. İstanbul Tiyatro Festivali’ne Antik Yunandan “Orfeo” efsanesiyle gelmişti.
18. İstanbul Tiyatro Festivali bu yıl, çağdaş tiyatronun Avrupa’daki en önemli tiyatrolarından Schaubühne Berlin’in Sanat Yönetmeni Thomas Ostermeier (1968)’in çarpıcı yorumuyla sahneye koyduğu “Hamlet”i, İstanbul’da seyircisiyle buluşturdu.
ANTALYA 3. ULUSLARARASI TİYATRO FESTİVALİ’NDEN…
Bu ülkenin en köklü sanat kurumlarından İstanbul Şehir Tiyatroları'nda birkaç aydır yaşananlar tiyatrocular açısından giderek krize dönüştü.
18. İstanbul Tiyatro Festivali, "Türkiye'de Çin Kültür Yılı Etkinlikleri”yle başladı ve 1979 yılında Kültür Devrimi’nden sonra kurulmuş olan Şanghay Şarkı ve Dans Topluluğu ile perde açtı.
Lefkoşa’daki Yakın Doğu Üniversitesi bünyesinde, 2005 yılından bu yana akademik eğitim vermekte olan Sahne Sanatları Fakültesi-Tiyatro Bölümünden çağırdılar, atladım gittim.
Anımsayacaksınız mutlaka, 2011 yılının 3 Temmuz günü, Türk Futbolu şike yangınında kavrulmaya başladı.
“İline güzellikler katan başkan” olarak nam salmışlığıyla yetinmeyip, yardımcısı Özer Karadağ ile birlikte “Ordu, Türkiye’nin Kültür ve Sanat Başkenti Olacak” sloganını gerçek yapmak için uğraşan Seyit Torun’un Ordu’sunda, bu sezon Haldun Taner’in (1915-1986) adı yankı yapmakta.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları çağdaş Bulgar tiyatrosunun en verimli yazarlarından olan Stanislav Stratiev’in (1941-2000) “Otobüs”ünü Arif Akkaya yönetiminde oynamakta.
İstanbul’un dışyüzleri kirli mi kirli tarih kokulu apartmanlarının salonlarından, genişçe garajlarından, oto yıkama-yağ değiştirme mahallerinden epeyce bir zamandır alkış sesleri duyulmakta.
Klasik Yunan tiyatrosundan Sophokles (M.Ö.496-M.Ö.406)’in M.Ö. 440’da yazdığı “Antigone”si İstanbul Devlet Tiyatrosu yapımı olarak sahnede. Kenan Işık’ın Sabahattin Ali çevirisiyle (Kültür Bakanlığı Yayınları, 1993) uyarladığı ve rejisini yaptığı eser, her bir yanıyla bu coğrafyada günümüzde yaşanan olayları da çağrıştırmakta.
Quentin Tarantino tarzı filmler yapan bir yönetmenin, oyuncu olmak isteyen bir playboy kızıyla aşna fişne halindeyken, katil bir çift tarafından rehin alınmalarıyla gelişen olayların işlendiği “Pop Corn (1996)”, yeni kurulan Tiyatro Sahnekârlar grubu tarafından sahneleniyor.
Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu, Alphonso Paso (1926-1978)’nun 1966 yılında yazdığı “Querido Profesor-Sevgili Öğretmenim” başlıklı oyununu “Beni Yeniden Sev” olarak değiştirerek ve Özdemir Çiftçioğlu’nun yönetiminde sahnelemekte.
OPERA-BALE - Bu kere bilenler bilmeyenlere anlatsın demeyeceğim.
İlk kez 1997 yılında Royal National Theatre’da sahnelenen İngiliz yazar Patrick Marber (1964)’ın “Yaklaştıkça/Closer” başlıklı yapıtı, Tiyatro İstanbul’un yeni yıl oyunu olarak Profilo Alışveriş Merkezi’ndeki salonda gösterimini sürdürmekte.
Kabare sever misiniz? En azından, (alkışı bol olsun) Erkan Yücel’in 1980’lerdeki Ankara Halk Tiyatrosunu ya da 1990’lı yılların başındaki Devekuşu Kabare’sini bilmiyorsanız bu soruya yanıt vermeniz bence hayli zor!
Hüseyin Rahmi Gürpınar (1864-1944), eserlerinde çoğunlukla kenar mahalle insanlarını, sosyal sorunları, batıl inançları, aile geçimsizliklerini müthiş gözlemci gücüyle ortaya koyan bir yazarımız.
Bertold Brecht (1898-1956)… Alman tiyatro adamı; oyun yazarı, kuramcı, dramaturg, yönetmen, epik tiyatronun kurucusu ve baş temsilcisi, çağdaş tiyatronun en çok etkilendiği kişi; Yapıtlarında savaş, faşizm ve çarpık ahlak dayatması temalarını işleyen şair, öykü yazarı, romancı, sanat adamı…
Hem yönetici, hem sanatçı olarak Türkiye’de müziğe büyük hizmetler vermiş olan Bas Arda Aydoğan başkanlığındaki İstanbul Boğaziçi Kültür ve Sanat Platformu yapımı “Koca Sinan”, nihayette perde açtı.
Bursa Devlet Tiyatrosu, Sam Bobrick (1932)’in “Yolcular-Passengers” başlıklı komedi/dramını Ekin Tuncay Turan’ın çevirisi ve Fikret Urucu’nun rejisiyle oynamakta.
Tiyatro Ak’la Kara, tiyatroda vodvil türünün herhalde en büyük yazarı olan Ray Cooney (1932)’in, oğlu Michael Cooney (1967) ile birlikte 2003 yılında yazdığı “Tom, Dick ve Harry”yi oynamakta.
Ankara Devlet Tiyatrosu, hemen hemen her yapıtında kendi yaşam öyküsünden izler bulduğumuz Tennessee Williams’ın (1911-1983) “Sırça Kümes”ini 2012-2013 sezonunda da oynamayı sürdürecek.
Müzikal dediğimiz, önceleri 1890’larda komik operalardan kaynaklanarak Sidney Jones (The Geisha, 1896), Gilbert ve Sullivan gibi bestecilerle zirveye erişen İngiliz müzikli komedi ve oyunlarını tanımlamak için kullanılan müzikal terimmiş...
Türk tiyatrosuna yeni bir ufuk açarak alternatif tiyatroların yol göstericisi olan tiyatro topluluğu Dot, 2011-2012 sezonunda da gene “aile” temalı “Öksüzler-Orphans” başlıklı bir oyunla seyirci karşısına çıktı.
Rus oyun yazarı Nikolay Robertovich Erdman (1900-1970)’ın devrim için Kızıl Ordu'ya katılmış genç bir yazarın Stalin döneminde uğradığı hayal kırıklıklarını anlattığı ve Sovyet döneminde yazılmış en iyi oyun olarak tanımlanan “İntihar-The Suicide (1928)”ını okumadım, izlememiştim, bilmiyordum.
Tiyatro, sinema ve televizyon dizi oyuncusu, seslendirme sanatçısı Tomris Oğuzalp (1932), hasta ve Bakırköy’deki kiralık tek gözlü evinde bakıma muhtaç yatmakta.
Alain Decaux’un “Rosenbergler Ölmemeli” oyunu benim kuşağıma çok şey hatırlatır, eminim.
Edebiyat hiç kuşkum yok ki paylaştıkça çoğalan ve sonsuzluğun kapısını aralayan, bireysel zekâ ve kültürü geliştirici bir araç. Bilimsel düşüncenin yaygınlaşmasına ve toplumsal gelişime katkısı da elbette yadsınamaz.
“Tiyatro Kumpanyası”, hayatın içinden bir an bile eksilmemiş, kendi kabına sığamamış bir ozanı, Can Yücel’i 85. doğum yılında kendi şiirlerinden uyarlanmış hayat öyküsüyle anmayı amaçlamış.
Tiyatro sanatına 2000’li yıllarda giren yeni neslin ilk tiyatrosudur DOT ve arkasında sürüklediği gruplara ufuk açmış, yol göstermiş, cesaret vermiş, ışık tutmuş bir tiyatro topluluğudur.