...Günün bütününde ve akşamında, Dolmabahçe Saat Kulesi’ni düşünürken, eski yıllar(ım) da gözümün önünden su gibi aktı geçti. Saliseler, saniyeler, dakikalar nasıl olmuştu da yaşamımı(zı) böylesine insafsızca kemirmişti?...
Cezmi Ersöz benim “çok kitaplı” şair, yazar, denemeci, öykücü, dostlarımdandır ve ben onun yapıtlarındaki yoğun melankolik havayı, ağır pesimizmi severim.
1960’lı yılların ilk yarısının ilk yılları… Öğrenciyim ve öğrenciliğimin yanı sıra “Atilla Berkan ve Arkadaşları” grubunun şantörüyüm...
İstanbul Devlet Tiyatrosu, 17. İstanbul Tiyatro Festivali'ne katıldığı Irwin Shaw'un (1913–1984) savaş karşıtı oyunu “Ölüleri Gömün-Bury the Dead)”ü 2010–2011 tiyatro sezonunda da sahnelemeyi sürdürmekte.
Hiç kuşku yok ki Prof. Dr. Türkan Saylan (1935–2009) ülkemizin yetiştirdiği enderlerden biri. Yaptıklarının izlerini ve değerini görmemek olası değil.
Mihai Maniutiu, “Bakhalar”ı bu kere farklı metin düzenlemesi ve farklı bir rejiyle sahnelemiş. Olabilir, başımın üstünde yeri var, ayrıca nereden gelirse gelsin yeniliği de severim...
11. Uluslararası Karadeniz Tiyatro Festivali için bulunduğum Trabzon’da, akşamüstlerinden birinde, İtalya’dan gelen Prometheus Events Tiyatrosu’ndan Silvano Torrieri, Giada Trebeschi’nin yazdığı Danilo Volponi’nin yönettiği...
Tiyatro Sıfır Nokta İki, geçen sezon bir taraftan Mark Ravenhill'in “Açık Saçık Birkaç Polaroid” adlı oyununa devam ederken, 13 Mart 2010 tarihinden itibaren Philip Ridley'in “Korku Tüneli”ni (Pitchfork Disney) sahnelemeye başlamıştı.
Rus yazar Anton Çehov'un (1860–1904) klasik başyapıtı “Vanya Dayı”, yazarın doğumunun 150. yılında Tiyatro Pera tarafından ilk kez 15 Mayıs 2010’da 17. Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali’nde sahnelendi...
Yiğit Sertdemir, bırakın oyunculuğunu, ama yazarlığına umut bağladığımız bir tiyatrocu. “444” de bayıldığım oyunu. “Bekleme Salonu” onun ilk oyunu ve bir ilk oyun olduğunu belli eden bir oyun...
Kurgu bakımından da mükemmel bir yapıt “Troyalı Kadınlar”. Diyebilirim ki, Homeros’da savaşan erkekler yiğitlikleriyle dile getirilirken, Euripides’de de yenik kentin kadınları, yaşadıkları acılarla ve kaygılarıyla tanımlanmışlardır..
Bu dokuzuncu yazı, tam dokuz haftadır. Koruma Kurulu kararıyla tescil edilmiş, koruma grubunca 1. Grup olarak belirlenmiş; rölövesi ve yenileme avan projeleri onaylanmış İstanbul Atatürk Kültür Merkezinin hangi nedenlerle tadil edilemediğini, dolayısıyla neden hâlâ açılamadığını sorgulayıp duruyorum.
Geçen hafta Başbakan’ın kafasında büyüttüğü “çılgın” projesini Hıncal Uluç’a (Sabah-23 Eylül 2010) açıklamasının üzerinde durmuş, İstanbul Atatürk Kültür Merkezi ile ilgili “tasavvur”larına kanmadığımı belirtmiştim.
Aman, aman, aman; Allah hayırlara getirsin, dün gece sabaha karşı bir düş gördüm, öyle bir düş ki, sormayın gitsin. Kocamaaan, adeta uçsuz bucaksız bir mahkeme salonundaymışım. Kendimi Mahkeme-i Kübra’dayım sanıyorum, gel gelelim pek benzetemiyorum.
Elbette malûmunuzdur ki, insanın insanlaşma sürecini izlediğimizde, ilk ipuçlarını efsanelerde buluyoruz. "Tarih Sümer'de Başlar" söylemi, bu işin abecesi gibi sayılabilir. Gılgameş, işte bu dönemin en ünlü kahramanlarından. Onun macerası, bir anlamda insan kimliğinin de serüveni.
DOT, tiyatroya karşı izleyicinin, sanatçının ve hatta eleştirmenlerin karmaşık duygular içinde olduğu bir dönemde, 2005 yılında kuruldu. Murat Daltaban’ın da dediği gibi o günlerde seyirci seyirciye, sanatçı sanatçıya, hatta seyirci sanatçıya kuşkuyla yaklaşıyordu.
Konu malûmunuzdur, bir bankada memur olarak çalışan Joseph K’nin suçla olan ilişkisi üzerine kuruludur. Joseph K, bir sabah odasına giren görevlilerden nedenini bilmediği bir şekilde suçlandığını öğrenir. Gizemli bir mahkeme tarafından, açıklanmayan bir suç nedeniyle yargılanacaktır.
Daha önce altı oyuna yönetmen olarak imza atan Nurullah Tuncer, hiç kuşkum yok ki yazarın düşüncelerini iyi kavramış ve ona ortak olmuş. Bu evrede yönetmenliğiyle aynı anda üstlendiği sahne tasarımıyla da bu ortaklığı güçlendirmiş.
İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı’nın, bu projenin uygulanmasında kendi istekleri doğrultusunda neden ısrarcı davrandığını, dahası AKM için ayrılan 75 trilyonluk bütçeyi Bakanlığa neden aktarmadığını soruyorum.
17. Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali kapsamında izleyici karşısına çıkan bir yapıt da, Tiyatro Dafne & Compagnia Teatrale Altrarte di Roma yapımı, yani İtalya-Türkiye ortak prodüksiyonu “Arianna-Sevda Yolu/Arianna-La Via dell’Amore” başlıklı oyun oldu.
Bugün, Pina Bausch’un sonsuzluğa uğurlanışının birinci yıldönümü. Yani bu yazı, dolaylı olarak da olsa onu anma anlamını da taşımakta. Işıklar içinde yatsın, dünyanın önde gelen yaratıcılarındandı, "Dans Tiyatrosu" kavramını yaratandı, yaygınlaştırandı, bu alanda çığır açandı...
Goldoni, güldürülerinde herhangi bir kişiden söz edildiği duygusunu uyandırmamak, kusurlarını Venedikli “hemşerilerinin” yüzüne vuruyor görünmemek için, sahneye koyduğu olayların Venedik'te değil, Livorno'da ya da Montenero'da geçmesini yeğlemiş...
Geçenlerde “Bre Hain! Biz Seni Bulamadık, Bari Sen Kendi Kendini Bize Yakalat!” başlığı altında bir yazı yayımladım (Evrensel-28 Temmuz 2010). İstanbul’un “sanat mabedi” Atatürk Kültür Merkezi (AKM) Haziran 2008 tarihinden itibaren...
Fazıl Say, geçen ay Japon kemancı Ikuko Kawai’i ile birlikte İstanbul’da iki gün arka arkaya aynı salonda iki konser verdi.
Prof. Dr. Dikmen Gürün’ün önderliğindeki İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Sahne ve Gösteri Sanatları Yönetmenliği koordinasyonunda, 2008 yılında İstanbul üniversiteleri arasında bir tiyatro şenliği düzenlendiğini biliyordum.
Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü’ne bağlı olarak faaliyetlerini sürdüren 13 bölge tiyatrosundan biri olan Trabzon Devlet Tiyatrosu, 7 Ekim 1987 yılında Necati Cumalı’nın “Boş Beşik” adlı oyunuyla ilk kez perdelerini açmış...
Kuruluşundan bugüne on altı yıl geçmiş, ah ne yazık, ne yazık ki bana ilk kez Mask-Kara yapımı bir oyun izledim. Farklı bir yazar ve değişik bir oyundu izlediğim...
Antalya Büyükşehir Belediyesi ile Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı, Nâzım Hikmet’i (20 Kasım 1901–3 Haziran 1963) ölümünün 47. yılında Fazıl Say’ın bestelediği “Nâzım Oratoryosu”nun Konyaaltı Açıkhava Tiyatrosu’ndaki icrası ve heykeltıraş Mehmet Aksoy’un “Nâzım Hikmet Hapiste” adını verdiği heykelinin Hıdırlık Kulesi yanındaki birinci miradorda, Karaalioğlu Parkı’nda açılışını yaparak andı.
Tadashi Suzuki, hiç kuşkusuz 20.Yüzyılın ve yüzyılımızın çok önemli bir tiyatro yorumcusu. 1998 yılında 10. Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali’nde “Dionysos” adlı oyun ile ülkemize ilk kez konuk olmuş...
Ordu Belediyesi Karadeniz Tiyatrosu’nun (OBKT) kurucularından, üzerine yıldızlar yağası Aydın Üstüntaş’ın notlarından ve Özer Karadağ’dan sözel olarak aldığım bilgilere göre, Ordu’da tiyatro çalışmaları yaşayan Rum ve Ermeni azınlık gençleri tarafından başlatılmış...
Bir hafta kadar Kıbrıs’taydım, Lefkoşa Belediye Tiyatrosunun 8. Kıbrıs Tiyatro Festivali’ni izledim. Bu arada, ne yalan söyleyeyim, günlük gazeteleri günü gününe izleme olanağını pek bulamadım.
Geçen haftanın son günlerini, Yakın Doğu Üniversitesi Oyunculuk Ana Sanat Dalı Başkanı ve Genel Koordinatörü Çetin Özen’in davetlisi olarak Kıbrıs’ta geçirdik.
Geçtiğimiz Cuma günü akşamı, “Avrupa Kültür Başkenti” unvanlı “bu şehr-i İstanbul”un Muhsin Ertuğrul Sahnesi, Cemal Reşit Rey Konser Salonu ve Lütfü Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı’nın bulunduğu 100 metrelik Darülbedayi “çıkmaz sokağı”na, belediyeye harç ödeyerek park etmiş ya da hareket halindeki araçların arasında verilen uğraş sonucu vardım..
2009-2010 sezonu oyunları arasında izlediğimiz İskoç oyun yazarı Gregory Burke’ün (1968) “Gagarin Sokağı-Gagarin Way” başlıklı oyununu, İstanbul Halk Tiyatrosu’ndan 2010–2011 sezonunda da seyredebileceğiz.
“Değişir yönü rüzgârın/Solar ansızın yapraklar;/Şaşırır yolunu denizde gemi/Boşuna bir liman arar;/Gülüşü bir yabancının/Çalmıştır senden sevdiğini;/İçinde biriken zehir/Sadece kendini öldürecektir;/Ölümdür yaşanan tek başına,/Aşk iki kişiliktir…”
Gösteri sanatları ile imaj arasındaki ilişkiye odaklanarak yeni sanatsal formlar ve işbirlikleri yaratmayı hedefleyen disiplinlerarası “Temps D’images (Görüntü Zamanı)” projesi, garajistanbul’un da katılımıyla kendi sınırlarını çoktan aşmış.
Geçen hafta, Rusya’nın güneybatı bölgesindeki Krasnodar kentine, ünlü oyun yazarımız Tuncer Cücenoğlu’nun “Çığ” başlıklı oyununun galasında bulunmak üzere çağırıldık, uçağın rötarı nedeniyle iki saat hava alanında kendimizi günlük gazetelerin “kıraatine” bıraktık, iki saatte Krasnodar’a vardık, üç gün üç gece orada kaldık.
Mehmet Ergen, bürokrasiyle boğuşmaktan dolayı bir türlü açamadığı Talimhane Tiyatrosu’nda sosyal gerçekçi oyunlarla ilgileneceğini açıklamış, yaşadığımız ülkenin gerçeklerini konu edinen oyunları yeğleyeceğini söylemişti.
İstanbul Devlet Opera ve Balesi, bir dans tiyatrosu yapıtı olan “Dört Duvar”ı “reprisé” olarak 2010–2011 sezonunda da sahnelemeyi sürdürmekte. Eserin librettosu ve koreografisi Erdal Uğurlu imzasını taşıyor.
İstanbul’un “sanat mabedi” Atatürk Kültür Merkezi (AKM) Haziran 2008 tarihinden itibaren yaklaşık iki yılı aşkın bir süredir “tadilat yapılacağı” gerekçesiyle kapalı durmakta.
Nesrin Kazankaya yönetimindeki Tiyatro Pera’nın 2009–2010 sezonu oyunu “Quintet-Bir Dönüşün Beşlemesi”,“Karşılaşma/Uzlaşma/Çatışma/Vedalaşma/Ayrılma” olmak üzere beş bölümden oluşmakta...
Oyunu izlerken hep düşündüğümü kendi kendime bu kere de tekrarladım, oyunda Kaptan'ın ölümü koğuşta yaşayanların bilinçlenmelerini ve onları sömürenlere karşı direnmelerini sağlasa daha iyi olmaz mıydı diye. Bu güne değin ”72. Koğuş”u sahneye koyan yönetmenlerden herhangi biri finali böyle değiştirse kıyamet mi kopardı diye de hayıflandım!
İspanyolların elinden bağımsızlıklarını kurtardıkları 1898 yılından başlayarak ABD denetiminde kalan Küba’da yönetime egemen olan Batista diktatörlüğü, Fidel Castro yönetiminde başlatılan ve iki yıl süren bir gerilla savaşı sonunda, bilindiği gibi 1 Ocak 1959’da yıkıldı.
“Komedyayı biraz daha spor giydirmek"… Özdemir (Nutku) Hoca böyle betimliyor tiyatrodaki fars türünü. Gerçekten de, yalın ve kaba güldürü öğelerinden yararlanan, eğlendiride abartmaya giden...
Devlet Tiyatroları, kuruluşunun 60. yılında 60 yeni yerli oyunun dünya prömiyerini yapmaya başladı ya, inanmayacaksınız ama pek sevindim. Repertuvarında ilk kez sahnelenecek oyunların yanı sıra...
Hakan Gerçek’in kurduğu Tiyatro Gerçek, ilk oyunu “Van Gogh”u bu sezon da sahnelemeyi sürdürüyor. W. Gordon Smıth'in, Vincent van Gogh’un (1853–1890) kardeşi Theo’ya yazdığı mektuplardan derleyerek yazdığı..
Nâzım Hikmet şiirinden beste yapılır mı diye “vakti zamanında” bir avaza çığırmıştım....
Oyunda zorbaya hizmet etmemeyi seçen ve alternatif üretemese bile yoksunluklarda, sürgünlerde, işkencelerde, ölümlerde özgürleşen bireyler ve faşizmin uygulamaları sergilenir...