Hadi’ciğim bugün senin günün, bugün senin gibi tiyatroya emek verenlerin günü. Aslında kalbi 365 gün tiyatro için çarpanlar için ‘27 Mart Dünya Tiyatro Günü’ sembolik de olsa biliyorum yine de önemliydi senin için. Çoğu kez açıp kutlamışımdır Dünya Tiyatro Günü’nü. Simdi de sana mektup yazmak geldi içimden. Dünya Tiyatro Günü vesilesiyle, oyunlardan, arkadaşlarından ‘Tiyatro Dünyası’ndan haberler vermek istedim.
Marmara Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı, Gibi Yapanlar Tiyatrosu’nun 24 Mart 2009 Salı günü 11.00’da Göztepe Kampüsü’nde sahneleyeceği Sınır adlı oyunu akıl almaz bir kararla iptal etmiştir. Gerekçe olarak oyun metninde “bayrak” kelimesinin geçtiği belirtilmiş ve “Ne bu? Bayrak, mayrak… Olmaz öyle şey! Sahnelenmesine izin veremeyiz.” denilmiş ve gösteri iptal edilmiştir!
Dünyanın dört bir yanında binlerce sahnede, binlerce yaratıcı hayatı selamlayacağız. Barışın, kardeşliğin, eşitliğin ve özgürlüğün sesi olduğumuzu dillendirip; emperyalist saldırganlara, savaşlara, işgallere, işkencelere, kıyımlara, yasaklara, sürgünlere karşı “ortak bir ses” olduğumuzu bir kez daha haykıracağız.
Ben bir tiyatro oyuncusuyum. Bütün dünyam tiyatrodur. Gücümü sahne ışıklarından alırım. Ben bir sahne işçisiyim, bir ağır işçi. İşim gereği gece-gündüz çalışırım; buradan sizlere en güzel, en doğru, en çağdaş ve gerçekçi bir oyunla ulaşmak için. Bir oyun, bir oyun daha, bir oyun daha... Böyle mutlu geçen ömrüm, yeter ki siz burada olun ve birlikte kotaralım oyunumuzu.
Nedret Güvenç ,
27 Mart, “Dünya Tiyatro Günü” olarak tüm dünyada “kutlanıyor!”. İyi ama hangi dünyanın hangi tiyatrosu kutluyor bugünü? Yıllar önce Berliner Ensemble’dan Helene Weigel’in yayınladığı o “çağımız seçme çağıdır” diye haykıran güzel bildirisinin sahnelerden okunduğu tiyatrosu mu?
Yılmaz Onay ,
“Yalnızca bir kez dilim tutuldu. Biri bana, ‘Sen kimsin?’ diye sorduğunda,” diyen Halil Cibran ne kadar da haklı… Çok “kazık” bir soru bu… Hâlâ “Tek yol devrim” diyen; Filistin’de tankın önüne sapanıyla dikilen çocuğun cüretine hayranlık duyan; Che’nin Bolivya’da ölmediğini, bir Condor olup tüm dünyayı özgürleştirmek için gökyüzüne çıktığını söyleyen Valle Grande’li köylüye inanan; unutmayan, unutmanın ihanet olduğundan şüphe duymayan; Sibel’e sevdalı sıradan biri desem yeter mi?
Temel Demirer ,
İletişim çağının virtual hızından ve imkanlarından bir an için vazgeçip çocuklarınızı canlı iletişim kurabilecekleri oyunlara yönlendirmek, ebeveynlerin görev edinmesi gereken bir olgudur... Çocuk ve gençlik tiyatroları, yarının dünyasının hazırlayıcılarına sağlıklı düşünme; doğru algılama ve yorumlama; yaşadıkları dünyayı yeniden biçimlendirme ve yaratıcı olma yetisi kazandırmayı amaçlayan bir sanattır.
Rasim Aşın ,
Geçen haftalarda çok güzel bir haber aldım. Ve bu haber beni ta çocukluğuma götürdü. Hiç unutmam daha çocukluk günlerimde bir tanıdığımın elime tutuşturduğu şiir kitabını… Soluk gök mavisi kapağını ve saman sarısı iç yapraklarını… Tekrar o güne dönsem inanın hiç aklıma gelmezdi, o günü bugünle pekiştireceğim… Ve ustayla bir şekilde tanışacağım ve hakkında bunları yazacağım… Şairlerin ve yazarların tiyatroya-sinemaya-müziğe katkısı inkâr edilemez… Ve sanatçılar kendilerini sanatçı yapan, üne kavuşturan, şairlerin, yazarların kıymetini bilmelidir her zaman…
Özerk Sanat Konseyi Yürütme Kurulu’nun hazırladığı “SANAT-ÖZGÜRLÜK-ÖZERKLİK” konulu PANEL VE FORUM’u 12 Mart 2009 tarihinde TMMOB Mimarlar Odası Büyükkent Şubesi Yıldız Binası Toplantı Salonu’nda yapıldı. Açılış Konuşmasını 70 STÖ’nün temsil edildiği Özerk Sanat Konseyi (ÖSK ) Dönem Sekreteri Karikatürist Canol Kacagöz yaptı. “Kendini bu işe adamış” bir insan olan Kocagöz 14 yıl önce kurulan ÖSK hakkında bilgiler verdi ve gelinen noktayı özetledi.
Gençlikte,insan terfi ettiğinde , bunun nedenini ve gerekçesini kendinde bulur: ”Tabi … Adamın iyisinden anlıyorlar canım. Benden iyisini mi bulacaklar?” Aklına şu soru gelen ise azdır : “Neden ben?” Ya da o mevkiinin önceki sahibine gidip şu soru sorulmaz : “Neyi yapamadın da senden vazgeçtiler?”
Tiyatroda rolünüzün size gerektirdiği o iç ruhu dışa yansıtabilmeniz için bedensel hareketler çok önemlidir. İnsanlar, bitkiler, hayvanlar kısaca doğanın kendisi sürekli bir hareket halindedir. Çünkü hepsinin içinde bir enerji vardır. Dans da bu hareketlerden ortaya çıkmıştır. Ve dansın içinde his vardır.
Gece durgun ve sessiz.Gri lacivert bir ışık süzülüyor salona." Denizde bir balıkçının oltasındadır yaşam", diye mırıldanıyor Altan Erbulak." Küçücük bir demirin soğuk keskinliğinde. Çırpınmak kurtulmak mıdır denizden ? Her mavi başka mavidir ister istemez.Ve okyanusları denizlerden bu maviler ayırır.Ayırır yaşanmamış zamanları maviler.Ve balıkçının oltasında insafsız bir demirin soğuk keskinliğindedir yaşam.Oysa akvaryumda yaşamaktansa denizde ölüm, doğumdur.."
Hayatında tiyatroya gönül vermiş kim bilmez ki bu sözü, “Zaten aktör dediğin nedir ki?” diye başlayan o tirad pek çoğuna göre bir aktörü özetleyen, bir başka çoğunluğa göre de bir aktörü en yalın şekliyle anlatılan tirad. İşte bu tirad Haldun Taner’in ölümsüz eseri “Sersem Kocanın Kurnaz Karısı”nın finalinde yer almaktadır. Oyunun doruk noktasına ulaşan bu tiradı oyunun yazarı Haldun Taner yazmadı, bu kelimeler usta tiyatrocu Münir Özkul’un kaleminden döküldü. Thomas Fasulyeciyan karakterini canlandıran usta tiyatrocu bu final tiradını Haldun Taner’in ricası üzerine yazmış.
2008 yılının son günü tarihi Dolmabahçe Saat Kulesi’nin önünden geçtim. Geçmekle de kalmadım, kuleyi uzun uzun seyrettim. Dolmabahçe Saat Kulesi, TBMM, İtalyan Ticaret Merkezi ve İtalyan Restorasyon Derneği “Assorestauro Servizi” arasında imzalanan protokol kapsamında restore ediliyordu, her bir yanına iskeleler kurulmuş, sarılıp sarmalanmıştı...
Hani derler ya insan ölüme yakın anlarda hayatı gözlerinin önünden film şeridi gibi geçermiş diye… Bazen öyle anlar oluyor ki sapasağlam hallerinizde dahi en ufak bir obje, melodi vs. size hatırlatıyor bazı yaşanmışlıklarınızı… Aylardan Haziran… Lisedeyim… Karne haftası olduğu için derslerin boşluğundan yararlanıp şöyle fiyakalısından okulu asalım dedik. Öyle de yaptık. Nasıl mı? O gün birçoğu sevgilisiyle Cankurtaran’a sahile, oradan da but obur amca Erol Taş’ın kahvesine gitmişlerdi.
Bir alt yazı geçti dün akşam, Gazanfer Özcan’ı milyonlarla buluşturan ‘ Avrupa Yakası’sı dizisinin oynadığı kanalda. ‘Gazanfer Özcan yaşamını kaybetti…’Öylece dondum kaldım. Hemen ağlayamadım. Hasta olduğunu biliyordum tabii ama hayati tehlike yok deniyordu ve eminim çoğunuz gibi ben bu kadar erken bir ölüm beklemiyordum. Ona konduramıyordum. Gazanfer Bey, benim için çok sık görmesem de, sanatına ve kişiliğine her zaman büyük saygı duyduğum bir aile büyüğüm gibiydi sanki. Yani o an öyle olduğunu anladım. Son oyunu da rahatsızlığı nedeniyle kaldırılmıştı oysa Şubat ayında mutlaka izlemek, sonra da her zamanki gibi kulise gidip kendisini kutlamak istiyordum. Geç kaldım.
Ne yazılabilir ki… Anlatmaya gerek yok geçmişi… Bilir zaten herkes gideni… Özellikle tiyatro sanatçılarının vergi borçlarından dolayı çektikleri mali sıkıntıları bilenler bilir…
Bir yaz günü,bir tatil köyünde, ben bundan daha küçük bir kızken, tonton bir amca kapıdan içeri girdi. Babacan bir gülümsemeyle "nasılsın kızım, şu koltukta biraz dinlenebilir miyim?" dedi. "ne demek, lütfen buyurun" deyiverdim heyecanla. Televizyondan onu tanımayan yoktu ve o karşımdaydı. Aynıydı, beyaz camın ardına gizlenmiş başka yüzlülerden biri değildi. İçecek bir şey ikram etmek istedim, istemedi...
Gazetede bir haber: Gazanfer Özcan'ı Kaybettik…. "Tutun ellerimizden tutun da yürüyelim.Geleceğimizden yiyoruz.Yiyeceğimiz gelecek yıllar azalıyor" dedi.. Yalnızdı… Gazanfer Özcan'ı KaybettiK….… BİZ….
Bugün tiyatro dünyası çok değerli bir sanatçısını kaybetti, Gazanfer Özcan'ı... Değerli sanatçının ardından bir hatıra sayfası açmak istedik. Gazanfer Özcan ile ilgili anılarınızı, onun ölümünden sonra duyduğunuz üzüntüyü, başsağlığı mesajlarınızı yayınlayabileceğiniz bir bölüm... Mesajınızı bu sayfaya yazabilirsiniz...
Bazen paran vardır sarılacak kimsen yoktur, bazen de sarılacak biri vardır para yoktur. Soru, hangisini istersiniz? Para ? Sarılacak biri? Yada, ikisini?.. Eğer tiyatrocuysan arkadaşım, birinci şıkkı geç ikinci şık daha kötü. Girersin tiyatroya gişeciye selam verirsin ardından salona... Işıklar oyun için hazırdır, sen de son hazırlıklarını yapmak için sahneye ilk adımını atarsın; yalnış koyulmuş aksesuar, unutmaman gereken eşyan, kostümün herşey tamdır.
Eser Ali ,
Yıllar sonra, yeniden ülkeyi dolaşmaya başladım. SAKINCALI PİYADE ikinci sezona doğru koşuyor, bizi de peşinden sürüklüyor! Ülkenin yurtseverleri oyuna akın ediyorlar. Bu amansız günler de, bunun anlamlı olduğunu düşünüyorum. Ülkemizin atardamarlarının durdurulmuş olduğunu görmek ise, bizi öfkelendiriyor. İşsizlik, yoksulluk, yolsuzluk ve adaletsizlik toplumu kuşatmış, kemiriyor.
Derler ki her başarılı bir erkeğin arkasında bir kadın bulunur… Evet, bu doğrudur ama daha doğrusunu isterseniz ben ilerlerken arkaya bakmayı pek sevmediğimden arkada kalan o kadınları tanıma fırsatım olmadı. Ama sizlere dünya gözüyle gördüğüm kadınlardan bahsetmek istiyorum… Eh zaten sizde dinlemek istiyorsunuz belli ki, buradasınız… Sahi siz Mehpare’yi bilir misiniz? Tanıyanınız var mı? Ben tanıyorum. Hem de öyle tanıyorum ki, onu nasıl anlatsam, nerden başlasam diye saatlerdir düşünüyorum…
GSM 7.AMATÖR TİYATRO FESTİVALİ BAŞLADI… Aşağıda ilk gün sergilenen iki oyun üzerinden amatör tiyatrolar üzerine eleştiri ve incelemelerimi okuyabilirsiniz.
YDÜ’deki Yedekçi oyununu dün akşam ön sıralarda izledim. Ön sıralarda olmanın belki en önemli avantajı oyuncuların yüz ifadesinden öte göz ifadesini okuma şansına sahip olmak. Gençlerin gözlerinde öylesi bir pırıltı vardı ki kendi sanat geleceklerinden ötesine ışık veriyordu.
Hasan Hastürer ,
“Bir konuyu veya sorunu çatışmaları ile ortaya koyan, oyuncuların canlandırdığı.” “Bir seyreden ve bir oynayandır.” “Bütün dünya bir sahnedir.” “Tiyatro; “İnsanı insana insanla anlatma sanatıdır.” kuramcıların ortak tanımlamalarından bir kaçı...
Böyle bir yazı yazmak istememin sebebi, tiyatroyla yakından ilgisi olmayan insanların tiyatro için “Boş işler bunlar.” ya da “İşiniz, gücünüz mü yok arkadaş?” demesi, hatta biraz daha ileri gidip bilirmişçesine “Tiyatroda para yok ki! Aç kalacaksınız.” gibi sözlerle bu boş(!) uğraştan bizi kurtarmak(!) istemelerine bir cevap olması düşüncesidir.
Tiyatro oyunlarında yer alan bazı yaklaşımlar vardır. Tersinleme yani ironi, ince alayla yoğrulmuş gülmece yani mizah, toplumsal gülmece, politik, toplumsal ya da bireysel taşlamalardır... Son zamanlarda iktidar sahiplerinin sıkı bir Nâzımcı olması, vatandaşlığının geri verilmek istenip mezarının buraya getirilmesi çabasının ardındaki OY-alanmalarının sebebi hiç kuşkusuz yaklaşan seçimlerdir...
İzmir’in yeni simgesi olmaya aday gösterilen İzmir Sanat Kulesi, bütün zorluklara rağmen Karşıyaka’da küçük bir kule kurmayı başarmış. Oda sahnesiyle gönülleri ısıtan bir tiyatro ortamı oluşturmuş ve ayrıca kulenin içinde bölmelere ayrılmış çeşitli sanat aktiviteleri de gerçekleştirilmekte..
Muğla Üniversitesi’nce onursal doktorluk unvanı ile ödüllendirilmiş, Türkiye’nin ilk sualtı arkeologu Oğuz Alpözen’i tanır mısınız? Ben tanıdım. Tanıdım ve tanıdığım için onurlandım. Yıkık Bodrum Kalesi’ni, dünyanın en büyük Sualtı Arkeoloji Müzesi’ne dönüştürendi o ve müzenin “isim babası”ydı. Profesyonel bir turist rehberi olarak da ün yapmıştı. Bodrum Müzesi’nin, 61 yaşını “idrak edenin” emekliliğe kurban edilmişgillerinden eski müdürü Oğuz Alpözen’i tanıdığımda, bu ülkede başarılı olmanın zorluğunu düşünmüş, “tarifi imkânsız” bir hüzne gömülmüştüm.