Sanki büyülü bir oyun izledim Ankara’da. Koltuğuma oturduğumda, koşuşturarak geçirdiğim bir günü unutturan, dönmeye başlayan dekor ile sanki beni bir masal girdabının içine çeken bir oyun : Inishmaan’ın Sakatı.. Önceki hafta iş görüşmelerim için gittiğim Ankara’da geri dönüşümü biraz geç saatlere erteleyip geçtiğimiz yılın bol ödüllü oyunu Inishmaan’ın Sakatı’nı izlemek üzere biletimi aldım. Böylesine ilgi çeken bir oyunu İstanbul’da koca bir yıl izleyememek ne kadar “ayıp”, artık İstanbul’da oynamayan oyunu Ankara’da izleyebilmek ne kadar güzel..
Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe bu sezon Şehir tiyatrolarının kalabalık kadroya sahip oyunlarından birisidir. Orhan Asena’nın kaleme aldığı bu eserde, Kanuni Sultan Süleyman(Mazlum Kiper) zamanında oğullarının tahta geçmek için yaşadıkları süreç çarpıcı bir şekilde dile getirilmiş. Hürrem Sultan’ın(Berrin Koper) oyunlarına gelen Kanuni’nin ilk eşinden (Gülbahar) olma oğlu Şehzade Mustafa’nın (Doğan Altınel) öldürülmesinden sonra diğer oğulları arasında yaşanan taht kavgası gözler önüne seriliyor.
Tiyatrocular gonusundaki inci değerindeki düşüncelerimi dile getirmiştim Şindi (ve/veya şimcik) de bir siyasetçinin bakış açısından köşeli düşünen köşe yazarlarına, garıgötürüst takımına ve sivri dilli düşünce adamlarına bir bakalım.
Vurmalı çalgıların ritminde ışık yanar sahnede yukarıdan sarkıtılmış dar enli yaklaşık 2 metre uzunluğunda bez afişler asılıdır. Bu afişler yukarıdan raylı bir mekanizma ile bağlıdır. Ancak ilk etapta sahneye dağınık bir şekilde yerleştirilmişlerdir. Müzik devam ederken elinde büyük bir fırça tutan orta yaşlı adam sahneye girer. Ardından ışık oyunları ile her bez afişte farklı bir renk yanarak boya hissi verilir. Müziğin ritmi arttıkça adam da kendinden geçmektedir.
Şehir Tiyatroları’nın bu sezonki şenlikli oyunu İstanbul Efendisi ! Musahipzade Celal’in yazdığı Engin Alkan’ın yönettiği oyun 1800lerin Osmanlısı’nın kozmopolit hayatından anekdotlar, alaturka parçalardan tadımlık sunuşlar, dönemin kültürel yapısından izler ve yaratıcı kadronun ince zekasına hayranlık duymanız için örnekler barındırıyor.
Sevgili kardeşim ve okul arkadaşım Adnan Tönel’in sitenizde yayınlanan yazısını okuduktan sonra yirmibeş yıldır ekmeğini tiyatro ve bağlantılı iş kollarından kazanan biri olarak kendimi çok mutazarrır hissettim… Haddim olmayarak ben de Üniversite’de öğretim görevlisi olarak görev yapmış biri olarak bunun pek de önemli bir kariyer noktası olmadığını gördüm…
Geçtiğimiz yıllarda, İstanbul’da Cem Kenar’ın yazdığı bir dörtlemenin parçaları izlendi. Tiyatro Z yapımı olarak sahnelenen “4 bölü 4” ve “4 eksi 4” oyunlarını izleme olanağını ne yazık ki yaratamamıştım. Şu günlerde, gene Cem Kenar’ın yazdığı “4 artı 4”ü, gene Cem Kenar’ın rejisiyle tiyatronun “cafè” bölümünde oynamaktalar. Hiç üşenmedim kalktım gittim, iyi de ettim.
İZLEYİCİ AYRIMI VAR MI? Simon Williams’ın yazdığı Teyzesi, vodvil türünde olduğuna göre,oyuna eğlenme amacıyla gitmiş olmak yanlış anlaşılmamalı.Tabi ki bütün oyunların esasında eğlendirmek vardır.Bu tür oyunların ise var olma amacı sadece eğlendirmek.Dolayısıyla oyun, türünün gereğini yerine getirdi mi? diye kendi kendime sorduğumda başarıyla getirdiğini söyleyebilirim.Oyuncular oyunun tiplerine çok uygun düşmüş.Sahne trafiği ayarlı, çok akıcı. Oyuncular gayet uyumlu ve iyi oynuyorlar.Beklenmedik olayları çok sahici verdiler.Beklenmedik sürprizleri çok hoş yansıttılar.
2. Türkiye Tiyatrolar Buluşması bu kez İzmir’in Güzelbahçesi’nde gerçekleşti. Bir Cuma sabahı uzun yollar aşarak vardık İzmir’in Güzelbahçe semtine. Güzelbahçe bir sahil kasabası. Kıyısı ve çevresi beton yığını apartmanlarla çevrelenmiş. Ancak bu yağmalamadan kıyı bir parça olsun kurtarabilmiş kendini. İlçenin dört bir yanı dışarıdan gelenlerin yemesine içmesine göre düzenlenirken köşesinde, berisinde ise küçük kasaba “adabı”nın ve ilişkilerinin yaşadığı bir alan. Belediye Tiyatro Buluşması için sahilde bir alan ayırmış. Tiyatrocular da bu alana çadırları kurmuşlar...
Günümüzde bilinçlenme adı altında ihtiyaç duyulan faaliyetler yerine sadece eğlenmek biraz benim garibime gitmiyor değil. Hele de kalkınma potansiyelini üzerinde taşımaya çalışan ülkemizde hem öğrenip, eğlenmek varken bizlere sadece eğlenmek sunulmamalı. Muhsin Ertuğrul’un dediğinden yola çıkacak olursak: ”Tiyatro bir okuldur ve en iyi, eğitici eğlencedir.” Peki öyleyse aynı anda hoş vakit geçirip ve toplumsal anlamda bazı kuralları öğrenebileceğimiz sanat dalı olan “tiyatro” neden hiçe sayılıyor?
Bu yazı dizisinin ilk bölümünde, Ümraniye E ve T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndaki tutuklu ve hükümlülerle drama ve tiyatro çalışmalarına başlamamın hikayesini, onlara ve cezaevine ilişkin ilk gözlemlerimi de yazarak, anlatmıştım. Dizinin ikinci bölümünde, bu çalışmaları yapmamın amaçlarını, nedenleriyle birlikte yapılan çalışmaları ve geri dönüşümleri sizlerle paylaşacağım.
Tiyatro kimin içindir? Neden vardır? Yalnızca tiyatro sanatçısı mı tiyatro yapabilir? Bu soruları tiyatroyla ilgilenen herkes binlerce kez kendine sormuştur. Ben de yine bu sorular, sorunlar ve cevaplarla boğuşurken bir gün bir e-posta aldım: “Merhaba Kemal Bey, Ümraniye Kapalı Ceza İnfaz kurumunda psikolog olarak çalışmaktayım. Kurumda oluşturmak istediğimiz tiyatro grubuna destek verebilecek birilerini ararken GİBİ YAPANLARA rastladım. Sanırım doğru adresteyim.
Beykoz Belediyesi Tiyatrosu oyuncularını ilk kez sahnede izledim.İçlerinde birkaç arkadaşı tanıyordum ama tüm ekibin hele amatör bir ruhla başlangıç ve ağır bir oyunu bu kadar iyi kotarmalarını görmek çok güzeldi. Yönetmen İBŞT oyunculardan Göksel Arslan. Tiyatro sevdasını, aldığı bu bayrağı kendinden sonra gelenlere aktarma gibi de bir misyonu paylaşmasından dolayı kutluyorum. Oyun öncesi tiyatro kursiyerlerine küçük bir tören düzenlenmişti.
Kadıköy Belediyesi Tiyatro Festivali ’nin 6.sı dün akşam Kibarlık Budalası ile başladı, şükür kavuşturana… 3 sezondur büyük bir beğeni ile takip ettiğim festivalde yine ilk akşamdan yerimi aldım, 15 gün sürecek festivalde oyunların çoğunu izlemeyi planlıyorum. Biden fazla seyirciyi içine alan ve her akşam tıklım tıklım dolan amfi tiyatronun ortamı bence büyülü.. Her yıl olduğu gibi bu yıl da Kadıköy Belediyesi’ne teşekkür ederek başlamak istiyorum festival oyunları ile ilgili yazıma. Ancak; Artık 6.sı yapılan bir organizasyonda bir şeylerin de masaya yatırılma zamanı gelmiştir bence...
Tiyatro DOT, David Harrower'in ödüllü oyunu "Karatavuk-Blackbird"ü oynuyor. Oyunun tanıtımına bakarak, gitmeden önce kendinize şu soruyu sormak olası: "Bir insan tecavüzcüsü ile ne konuşur?" (Galiba bu tür bir konuşma "uygar"(!) toplumlara mahsus!) Aradan geçen 15 yıl sonra, geçmişte yaşanılanları -seyirci de anlasın/ "oyun olsun" diye- 1,5 saat baştan anlatacak/konuşacak gücü kendinizde bulur musunuz ?
“Sanat üreticisi ile alıcısı arasındaki ilişki, hiyerarşi içermemelidir. Tarafsız bir mekanda karşı karşıya gelen iki tarafın tarafsız olmasıdır özlemimiz” diyordu Mustafa-Övül Avkıran çifti Garajistanbul’u oluştururken. Öyle de oldu. Geçen yıl daha salonun inşaatı devam ederken başladıkları oyunlarını ve diğer etkinliklerini, inşaatı bitmiş olan salonlarında sergilemeye devam ediyorlar. İlkelerinden hiç ödün vermiyorlar. Geçen sezonun sonuna doğru sahnelenmeye başlayan Ya seni Rüyasında Bir Daha Hiç Görmezse adlı oyunlarından sonra bu yıl da Meltem Arıkan’ın yazdığı, Mustafa-Övül Avkıran çiftinin birlikte yönetip, Övül Avkıran’ın oynadığı OYUNU BOZUYORUM, garajistanbul’un, ilkelerinden ödün vermeden, fuayede başlayıp, içerde devam eden yeni oyunu.