| Tiyatro Kursu  | Şirket Tiyatrosu
Tiyatro Dünyası
Tiyatro Dünyası Bu Sahnede...
 
Ana Sayfa  |  Hakkımızda  |  Yazılar  |  Haberler  |  Yazarlar  |  Tiyatro Oyunları  |  Tiyatro Grupları  |  Sanatçılar  |  Kaynak  |  Duyuru Panosu  |
İstanbul Devlet Tiyatrosu'nda Arabesk Trajedi: Antigone (2012)
Melih Anık



Tabancalardan çıkan mermilerin düşürdüğü perdenin arkasında henüz keşfedilmiş Göbekli Tepe’den bir sütun, Nemrut Dağı’dan bir kaç heykel başı, kısa kalmış bir antik kapı, üzerinde büyük kalmış bir “antik” kertenkele; metal kollu tekerlekli müdür koltuğu; yere saplanmış “gölgesi güzel” kılıç; Zeki Müren’in sahne kostümü içinde Kreon; Moskova’dan bir Bolşevik, Diyarbakır’dan bir maraba, Mısır’dan bir çingene, İran’lı bir derviş, Hindistan’dan bir fakir, Bastille yolunda bir Paris’li, Robespiere, Danton, Che, Garibaldi, Gandi, Karacaoğlan, Kızılderili reisi, Olimpos eteklerinden toprak emekçileri ve tüm dünya halklarının işçileri; sare, atkı, entari, şapka, urba, üç etek, yemeni, Kürt şalı, Türkmen eşarbı, Amerika’dan kot pantalon; boğuk sesli ve her tarafı boyalı bir kâhin, yanında “görüntü versin” diye duran bir çocuk; pop star görünüşlü sesi de güzel oyuncu; çizme, çorap üstü sandal, bot, ayakkabı; ney, tef, kudüm, viyola, saz, davul; kireçli duvara çarpmış gibi boyanmış başlar; gümüş tabak, kristal sürahi, kristal bardak(biri feda edilecek); “son ve Kreon” lu kafiye… Daha ne desem anam daha ne desem! Seyirciyim, seyrederken “yuttum”, ama daha pek çok var, çoğunu unuttum!

Oidipus’un doğumundan başlayan “masalefsane”; ölümüne neden olduğu iyi anlaşılsın diye babası Kreon’un eliyle “harakiri” yapan Haimon ve o “derin” metafor; “mıymıy” Teiresias; “hazırol”da asker selâmı veren uşak; devamlı ağlayan Antigone ve İsmene; başkaldıran Antigone değil de diktatör Kreon “parlaklığı”; seyirci arasına neden oturduğu anlaşılamayan danışman-koro başı; entelektüel görünümlü “koro” görevli haberci; aklına estikçe seyirci arasına saklanan nöbetçi; koro başı başlarında olmadığı için kendi kendine oynayan ve Broadway’den düşmüş gibi yapan “balkondakiler”; mikrofonda “1,2,3 ses ayarı” yapan ve bir daha görünmeyen resmi tarihin sesi; sesi her zaman beni vurmuş olan, neden öyle konuştuğunu anlayamadığım o cânım insan; döndüğü, durduğu yönü şaşırmış tüm kadro: Kreon ve korobaşı, sırtı seyirciye dönük ya da dönüp seyirciye bakınca ne, balkondakilere bakınca ne, nöbetçi seyirciye yaklaşınca ne, uzaklaşınca ne; mafya kılıklı iki gizli ajan; sadece bir sahnede arkadan düşen 3 kürek buğday(?) ya da çakıl ya da herhangi bir şey; “teknoloji de kullanırız” dedirtmek için dekor üzerine düşen kelimeler ve havai fişekler arasında kükreyen Kreon; sıkışmış sahne trafiği yüzünden “yandan yandan” giriş; Nihat Doğan, Orhan Gencebay, Sezen Aksu, İlhan İrem olmaya özenmiş şarkılar. Hepsi bu kadar mı? Değil, vurulmasaydı İbrahim de katılacaktı koroya! Ama Aynur’u çıkarttık DT’da ilk defa sahneye “hehehey” ile. Bu bir başlangıç. Her ne kadar Genel Müdür’ünün sözleriyle, (DT’nın) “amacı Türkçeyi en güzel şekilde seslendirmek, Türk kültürünü benimseyerek temel değerler üzerinde doğru yargılara varmasını sağlamak, sanat ve estetik duygusunu geliştirmek” olsa da.. Zeus’a yalvaran ama sonda tek Tanrı’lı dinin yasasına göre kaderci final; oyunda iki düşman kardeş bulunca, bu topraklarda akla gelen tek gönderme. Ama ne gönderme! İster gönder ister gönderme!

“Ne zamandır aklımda, dizi seviyor bu halk, baksana “Keşanlı Ali Destanı”, “Fatmagül’ün Suçu Ne” çıktı yoldan kimse bir şey demiyor, yazarı, mirasçısı hayatta olsa bile, Sophokles mi bir şey diyecek! Adamın mirasçısı bile yok! Yap Antigone’den bir dizi kıvamında oyun; üçleme, olsun sana (dudakları büzüp uzatarak) 33’leme...” “Yerse”, anlamlı anlamlı sallarsın başını, çok şey varmış gibi içinde, “yurtsuz ve zamansız bir deneme!” (yazarın notu: Bence YERSİZ) Tutmazsa “ironi yaptım bu halk bunu hak ediyor, ayna tuttum yüzlere!” Çok sıkışırsan “Hindistan için yaptım bu gösteriyi” de. “Uluslararası algıya hitap ettim, ben bitirdim Türkiye’yi, bizimkini çoktan aştım bile!” Her lidere bir Teiresias lâzım da Teiresias için iyi bir yorum daha elzem. Kâhin değil, akıl hocası, danışman mübarek. Bu Teiresias kime danışman?

“Neyini beğenmezsin sen ey Melih denen cahil-i cühelâ! ‘Yüksek’ tiyatro bu! İnci gibi dizildi her sahne, oya gibi işlendi her ayrıntı. Asırlar birleşti bu oyunla. ‘Hehehey’ dedik ‘hehehey’, anlasana! Görmez misin nerelere ‘gönderildi’? Bak seyredeceği oyunu asistanına seçtiren ‘Türk büyüğü kalem’ nasıl beğendi, Kreon’u Kaddafi yaptı acele! Siyah giyimli adamların yanında zincir kullandık kelepçe yerine. Zincir mi kaldı deme! Ne diyor Antigone ‘Ülkeyi böldüğü için kral oldu!’. Anladın mı hikmeti? Tekerlekli müdür koltuğunda ne derin bir anlam var! Hele kurşunla düşen epik perde! Anlamadın mı açılıştaki silah seslerini, yuh olsun sana! Kartalı sürüklüyor kâhin, anlasana! ‘Ölüyü öldürmek günâhtır’ dört kez tekrarladık, boşuna mı! Haberci, Rus enteli oldu şapkası, elbisesi ve gözlüğü ile. Koronun kelâmını da onun ağzına verdik söylesin diye lâf arasında. Trajedide bu bir ilk, haberciden koro, korodan haberci. Ama en ilginci, ‘bilgiç haberci’! Nasıl ama Kreon’un, oğlunun bedeninden çıkarıp getirdiği, (Neden?) yerinde bırakmadığı ama yere bıraktığı bıçak ve kırmızı şal! ‘Zeus soyundan geldiler hepsi unuttular Tanrı’nın buyruğunu!’ Bu yüzden başlarına gelenler! ‘Öldürmüyoruz, bizimle yaşamaktan men ediyoruz’ , ne kadar anlamlı! Kafiyenin en güzeli bizde: ‘Ah ne acı ne acı son, kendi âkıbetini hazırladı Kreon!’ En yeni ne varsa bizde! İşte Göbekli tepe! Daha dün ortaya çıkarıldı, sütunu bizde! Dekor ve kostümleri yapan Ankara DT’dan transfer, Fırtına’da kostüm yaptı, Rus galiba. Oradan geliyor isyancı Bolşevik tadı! Arada Fransız ihtilâlcisi de var, Urartu ile karışık, dağların soğuk ve sağlam esintisi de! Bu oyun bir devrim! Arabesk tadındaki müzikleri anlamadın tabii! Bu toprakların sesi, sentez, mozaik ne dersen de! Mehter eksik, oyun otursun koyacağız bir yerine. ‘Semazen’e yer arıyoruz, Hindistan turnesinden önce getireceğiz bir punduna! Kemençe, tulum ve sipsi partisyonları, hazır olacak turne dönüşü! Kreon, iktidarı elinde zalimce tutandır! Padişah, imparator, diktatör, hükümdar, monark, şah, faşist, çar, mafya lideridir yani.’(Türk büyüğü kaleme göre Kaddafi!) Yanında halk vardı ama yalnız kalınca siyah elbiseli adamlar koyduk yanına, anlamadın, değil mi! Onun için ‘giydirdik’ öyle! Geniş tuttuk ufkumuzu, alınmasın diye kimse! Çünkü biz dünyayı kucaklarız! Ya iki kardeşin savaşı? İktidarı elinde tutan kardeş, koltuğu zamanında terk etmedi diye çıktı savaş ama ona aldırma asıl kardeşin kardeşe düşmanlığıdır vurguladığımız! (İç ses: ‘Tüh baltayı taşa mı vurduk ne?’) Al sana kısas: ‘Tanrılar felakete sürüklerse birini, iyi gösterir kötü olanı’ ”

“ ‘Horoz öter ve dekor taşınabilirse’ (Türk büyüğü kalem ‘buruk’ ya, el attı ya konuya, umudumuz var) Hindistan’a turne yapacak bu oyun! Başka ülkeler sırada. Ayakta alkışlanacak çılgınca! Getiririz videosunu! Tiyatro tarihi görmedi böyle bir deneme! (y.n. ‘Ama Hindistan’a giden, gidecek mi Taksim’e?’) Tragedyanın yeni baştan yorumudur yaptığımız! Arabesk trajedi! Ağlayıcılar ‘bizim’; trajedinin içindeki acıyı biz çıkardık ortaya, bizden bir ögeyle, o öge ‘isot biberi’! Gör bak nasıl anlayacak arkadaşlarım, dostlarım! Sezon sonunda ödülleri alınca görürsün kim haklı kim tutuyor gücünü elinde, tiyatronun ”

Benim son sözüm: Türk gibi başladı o kesin ama bilmiyorum oyun nasıl bitti! Son replik ulaşmadan son sesine, Sophokles’i koyup çantasına, Melih arkasına bakmadan salondan çıktı gitti.

Melih Anık
http://melihanik.blogcu.com/

Not:
Oyunda kim var kim yok, ismen yok bu yazıda. Zira seyrettiğim gün daha çıkmamıştı oyunun program dergisi, yetişmemiş açılışa. Bu ilk değildir daha önce de başıma geldi koskoca Devlet Tiyatroları’nda. Ben de protesto ediyorum böyle.

Oyun 2012- Ocak ayında Üsküdar Tekel Sahnesi’nde sahnelenmiştir. Kadroyu öğrenmek isteyenler bu bilgiyle aradıklarını bulabilir, ya da şu adresten ulaşabilirler: http://www.istdt.gov.tr/turkce/oyunlar/oyun.asp?lngType=0&lngPlayID=371

Yazarın Tüm Yazıları

Oyun tanıtım sayfası:  Antigone
 
Paylaş      
Yorumlar

Ali Canciğer - ( 1/17/2012 )
Kot pantolonlar, tarihi bir oyunda o kadar sırıttıki, bütün inandırıcılığı gitti bir çok sahnenin. Yapmacık kaldı çok şey. Bir tek Attila Olgaç oyunun hakkını verdi, yazılı metin ne kadar müsade ederse.

Saim Tınaz - ( 5/4/2012 )
Haydar Dümen-in o enfes dil biçemini yakalamışsınız tebrikler. Ahenkli cümleleriniz şahane olmuş. Bol tırnak işaretli cümleleriniz harika. İronik dilinize tek kelimeyle bayıldım.

Bu Oyun Hakkındaki Görüşlerinizi Paylaşın !

İsim
Mail  (Yayınlanmayacak)
Yorum
Güvenlik Kodu= 217
Lütfen bu kodu yandaki kutuya yazınız
 

    Son Eklenen Yazılar     En Çok Okunan Güncel Yazılar
27 MART… UMUDUNU ARAYAN BİR GÜN (Ahmet Yapar)
YOKLAMA LİSTESİ (Skeç)
    Tüm Tiyatro Yazıları

    Bu Tarihte Yayınlanan Diğer Yazılar
    Bu yazının yayınlandığı tarihte gündemdeki diğer yazılar aşağıda listelenmiştir...

  • Ortaoyununu Özlemişiz: Kanlı Nigar – Adım Tiyatro (İsmail Can Törtop) - 1/24/2012
  • Tiyatroda Eleştiri - Yazılarımdan Derleme (Melih Anık) - 1/24/2012
  • Çocuk Tiyatrsu Sahneleme Sürecim Üzerine (Rasim Aşın) - 1/23/2012
  • Bana Camdan Bir Hikaye Anlat Berkun Oya (Simge İçen) - 1/23/2012
  • Aydın Belediyesi Şehir Tiyatroları Kuyucak'taydı (Serkan Fırtına) - 1/23/2012
  • Orhan Alkaya Rejisi ile Rosenbergler Ölmemeli'yi (İBBŞT) Yeniden Okumak (Melih Anık) - 1/23/2012
  • Bir Raftan – Bir Sahaftan: Türk Tiyatrosu'nda Komedyanın Evrimi - Gülmenin Oyunsu Özgürlüğü (Kadir Yüksel) - 1/23/2012
  • Guguk Kuşu Tarla Kuşuna Dönüşürse… (İhsan Ata) - 1/19/2012
  • Tomris Oğuzalp Hasta ve Sahipsiz (Üstün Akmen) - 1/19/2012
  • Yargının Siyasallaştığı Ülkede Adalet: ROSENBERGLER ÖLMEMELİ (Üstün Akmen) - 1/19/2012
  • İstanbul Devlet Tiyatrosu'nda Arabesk Trajedi: Antigone (2012) (Melih Anık) - 1/16/2012
  • İstanbul DT'de Bir Aşk Oyunu: Kendi Kendine Konuşmaktır Aşk (Savaş Aykılıç) - 1/16/2012
  • AKM'yle İlgili Son Kez Yazıyorum! (Arda Aydın) - 1/14/2012
  • Ali Erdoğan Söyleşisi (Meliha Akay) - 1/14/2012
  • UYANIK Sadri Alışık Kültür Merkezi'nin Resimli Serüveni (Melih Anık) - 1/14/2012
  • Melih Anık'ın Çağrısıyla Yaşam Kaya'nın Yazısı Kaldırıldı: SAKM Ucuz Eleştiriye Hayır Dedi (Melih Anık) - 1/12/2012
  • Çolpan İlhan'a Açık Mektup (Melih Anık) - 1/12/2012
  • Tiyatro Boğaziçi ile Tarihsel Bir -Seyir- : Eleni'den Mektuplar (Melih Anık) - 1/12/2012
  • Karanlığa Karşı Sanat Cephesi Çağrıma Yanıt Verdi (Üstün Akmen) - 1/12/2012
  • Bir Tiyatro Resitali: Önce Bir Boşluk Oldu Kalp Gidince, Ama Şimdi İyi (Üstün Akmen) - 1/12/2012
  • Vahşetten Can Acıtıcı, Can Alıcı Doğru Bir Kesit: DİSKO 5NO'LU (Üstün Akmen) - 1/12/2012
  • Yücel Erten -Barış- adlı oyun ile Ankara'da (Füsun Balkaya) - 1/12/2012
  • Üstün Akmen Söyleşisi - Egemen Kültüre Karşı Yeni Bir Tiyatro Anlayışına Gereksinim Var (Gamze Akdemir) - 1/12/2012
  • Stanislavski ile Yapılan Kurgusal Bir Röportaj - 2 (Erkan Küçük) - 1/11/2012
  • Şakayla Söyler (ama doğruyu söyler) Haldun Taner (Rengin Uz) - 1/11/2012
  • Yaşam Kaya'nın Keşanlı Ali Destanı ile ilgili yazısına Melih Anık'tan büyük tepki (Melih Anık) - 1/10/2012
  • Haldun Taner'den Çeşitlemeler (Hayati Asılyazıcı) - 1/4/2012
  • Repliğini Seç,Oyunu Seyret,Kendini Bul (Rosenbergler Ölmemeli) (Melih Anık) - 1/4/2012
  • Tiyatromuzda, tek seyircili yeni bir kavram ürünü: ÜçKişi (Üstün Akmen) - 1/4/2012
  • WC Giriş Hakkının Elde Ediliş Öyküsü: Sidikli Kasabası Müzikali (Üstün Akmen) - 1/2/2012
  • Üstün Akmen Söyleşisi - Anlattıklarım önemsiz ama iyi yazarım (Özlem Özdemir) - 1/2/2012
  • -Sidikli- mi? Orası da Neresi? (Aycan Akçamete) - 1/2/2012
  • Tiyatroda Eleştiri -Seçmek-le Başlar - İstemem Eksik Olsun (Melih Anık) - 12/30/2011
  • Tiyatro Artı'dan Sıra Dışı bir Gösteri… üçKİŞİ (İhsan Ata) - 12/28/2011
  • Kaderciliğin yadsınmasının öyküsü Bursa'da: Macbeth (Üstün Akmen) - 12/28/2011
  • Hüzün Kokulu LİMONATA (Rengin Uz) - 12/24/2011
  • Değişen ve gelişen Eskişehir (Hayati Asılyazıcı) - 12/24/2011
  • Ölümünden sonra değeri anlaşılan Oğuz Atay (Hayati Asılyazıcı) - 12/24/2011
  • Yönetmen Günersel Yazar Günersel'e Karşı:Bok Sosyolojisi (T.Su) (Melih Anık) - 12/24/2011
  • Stanislavski ile Yapılan Kurgusal Bir Röportaj 1 (Erkan Küçük) - 12/24/2011
  • İBBŞT Genç Günler ve Ufak Bir Hata (İBBŞT) (Melih Anık) - 12/23/2011


  • Tiyatro Kursu Başlıyor!
    5 Kasım'den itibaren her PERŞEMBE Kadıköy'de!
    Çalışanlara yönelik hobi sınıfı!



    Duyuru Panosu!



    Son Eklenen Tiyatro Oyunları

         Güncel Yazılar

    Yazar olmak ister misiniz?
    Yazar olarak tiyatrodunyasi.com ailesine katılmak, yazılarınızı yüzbinlerce tiyatroseverle paylaşmak isterseniz tiyatrodunyasi@tiyatrodunyasi.com adresine mail gönderebilirsiniz...

    Mail Listemize Üye Olun

         Güncel Haberler
    27 Mart 2021 Dünya Tiyatro Günü Ulusal Bildirisi (Metin Akpınar-Müjdat Gezen)
    TiyatroYoga Atölyesi Başlıyor (Ücretsiz Tanıtım Etkinliği)

    Tiyatro Dünyası'nı takip Edin
     
     |