Hani derler ya insan ölüme yakın anlarda hayatı gözlerinin önünden film şeridi gibi geçermiş diye… Bazen öyle anlar oluyor ki sapasağlam hallerinizde dahi en ufak bir obje, melodi vs. size hatırlatıyor bazı yaşanmışlıklarınızı… Aylardan Haziran… Lisedeyim… Karne haftası olduğu için derslerin boşluğundan yararlanıp şöyle fiyakalısından okulu asalım dedik. Öyle de yaptık. Nasıl mı? O gün birçoğu sevgilisiyle Cankurtaran’a sahile, oradan da but obur amca Erol Taş’ın kahvesine gitmişlerdi.
Muhsin Ertuğrul Ödülleri Tiyatro Dünyası’nın ileti gurubunda bir ödül haberi verildi : Muhsin Ertuğrul Tiyatro Ödülleri’nin sonucu açıklanmış. Bu listeye Tuncer Cücenoğlu’dan tepki geldi. “Ödüller eksik ve yanlış.. Örneğin en başarılı yazar ödülü'nü Mustafam Kemalim oyunuyla Tuncer Cucenoglu aldı.. O kadar çok yanlış var ki hangisi yazayım? Üzücü ...” diyordu.
Umut fakirin ekmeği ya, biz de bir umutlandık pir umutlandık yeni yüzyıldan. Yirminci yüzyılın bütün pislikleri bitecek, yepyeni ufuklara pupa yelken yol alacaktık. Oysa ne acıdır ki geçmişteki acılar katlanarak yinelendi, insanlık suçlarını gene kimse üstlenmedi. Kimse gerçeklerle yüzleşmedi. Sanırım buradan yola çıkmış olacaklar ki, ulusal tiyatromuzun yüz akı Ankara Sanat Tiyatrosu da bizim gerçeklerle yüzleşmemizi üstlendi. Üstlendi ve Ariel Dorfman’ın “Ölüm ve Kız (Death and the Maiden)” başlıklı oyununu 2008–2009 sezonunda sahneledi...
Bosna'nın en ünlü yazarı olarak tanımlanan Meşa Selimoviç’in “Derviş ve Ölüm” başlıklı romanından Sırp tiyatro yönetmeni, oyun yazarı ve Sırbistan Kültür Bakanı Nebojsa Bradiç (1956)’in tiyatroya uyarlayıp, M. Nurullah Tuncer’in yönettiği “Derviş ve Ölüm”, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları tarafından sahnelenmeye başlandı. “Derviş ve Ölüm”de Osmanlı döneminde, küçük bir kasabadaki tekkelerden birinde “mutlak dini doğrular” üzerine kurulu dünyasında yaşayan Mevlevi Şeyhi Ahmet Nureddin’in yaşadığı olaylara hep seyirci kalıp gerçeklerden kaçması; bu çerçevede iktidar ve adalet mekanizmasının sorgulanması konu ediliyor.
Bu yılın ilk ayının en güzel “sanat olayı” Çırağan Sarayında sergilendi. Şimdiye değin hiç tiyatroda sahneye çıkmamış ve tiyatro eğitimi almamış 14 yürekli insan Sadık Şendil ’in KANLI NİGAR adlı müzikli-danslı oyununu sahneledi.
Hocam ne der? Oyunu hocamdan seyretmiş olanlar ne der? Arkadaşlarım ne der? Öğrencilerim ne der? Uzun yıllarını tiyatroya vermiş bir oyuncu, artık kendisinin patronu olduğu tiyatronun ilk oyunundan önce yukarıdaki soruları geçirmiş midir aklından? Zor bir karar vermiştir ! Hele size “Hocam” diyenler de varsa.
“Uyarlama”, tiyatro terminolojisindeki en hassas kavramlardan biridir. Tiyatro dışındaki edebi eserlerin sahnelenmeye uygun hale getirilmesi anlamına gelen “uyarlama”, farklı edebi türler arasında uyum sağlanmasını gerekli kılan kaygan bir zemin üzerine oturur. Yönetmen bir yandan orijinal metnin anlam bütünlüğünü korumaya çalışırken; bir yandan da sahne metninin gerektirdiği değişiklikleri gerçekleştirmelidir. Metni, yazı dilinden konuşma diline aktarmalı; ona ses ve hareket kazandırmalı; kurgunun akışını bozmadan kısaltmalar, eklemeler yapmalı; kısacası yeni bir metin oluşturmalıdır...
Sadece Kendin Ol Amerikan düzeni yalnızlaştırma, kendine yabancılaştırma, kendi olma mücadelesinin yoluna engel koyma, dolayısıyla kişinin özünü boşaltıp yerine bir başkasını koyma üzerine kurulu. Böyle olunca da hiçbir şeye sahiplenmeme duygusu doğuyor.Bu duygu içinde kalanlar istenilen yere sürüklenebiliyor.Bir Daha Çal Sam, bütün bunları anlatıyor olması bakımından çok iyi bir oyun. Kendi olmayan oyunun kahramanı Allen, kendini oluşturma isteğinin inadını bize izletir.
Dünyanın bir numaralı korku ve gerilim romanları ustası Stephen King'in (1947) 1987 yılında yayımlanan ve 20. yüzyılın en iyi romanları arasında gösterilen, “Misery”si, Simon Moore'un uyarlaması ve Selma Yeşilbağ’ın çevirisiyle 2008–2009 tiyatro sezonunda Tiyatro Ayna tarafından sahnelenmekte. İngiltere’de yapılan bir anketle "Mutlaka Okunması Gereken 50 Çağdaş Kitap" arasında yer alan ve Türkçeye roman olarak “Sadist” başlığıyla 1987 yılında Gönül Suveren (Altın Kitaplar) tarafından kazandırılan “Misery”de Paul Sheldon, kolay okunan popüler romanlar yazarıdır.
‘EVET,EVET NE OLURSA OLSUN, BEN PATNOS DAĞLARI’NDA HALK ÇOCUKLARIYLA ER OLARAK ASKERLİK YAPMAYI, EMEKLİ OLDUKTAN SONRA SİYASAL İKTİDARIN UZATTIĞI YÖNETİM KURULLARINDA ONBİNLERCE LİRA PARA ALAN ORGENERAL OLMAYA DEGİŞMEM.’ Su Gösteri Sanatları Sahnesi tarafından 61. temsili Antalyalı tiyatro severlerle buluşan ve şuana kadar yaklaşık 30.000 seyirciye ulaşan Sakıncalı Piyade büyük bir ilgiyle izlendi..
16 Şubat akşamı, Türkiye’de, İstanbul’da, Harbiye’de, Kenter Tiyatrosu’nda yani bu memleketin tiyatro denince akla gelen üç yerinden birinde; bundan sonra tiyatro denince ilk akla geleceklerden biri olacağına yürekten inandığım TİYATRO GERÇEK’in VAN GOGH adlı oyununu izledim. Bu ilk oyunun izleyicisi olmak ve o geceyi paylaşmak zevk verdi, keyiflendirdi, biraz da duygulandırdı beni. Daha bir kaç ay öncesinde sadece aramızda konuştuğumuz herşeyin o akşam sahnede canlı canlı karşımda olması güzeldi doğrusu.
Artık magazin iş yapmıyor… Halk mankenlerin, şarkıcıların özel hayatlarını merak etmiyor eskisi gibi… Bundan dolayıdır ki içimde bir korku vardı hep… Ya magazin tiyatroya da sıçrarsa… Yoo öyle kolay değil… Tiyatro eskimeyen, asil, ciddi bir iştir… İçinde insan vardır, felsefe vardır… Ve her şeyden önemlisi insanı insana anlattığı için hümanizm vardır… Magazin programlarından hiç hazzetmem.Nedim Saban’a gelince, kendisini çocukluğumdan beri tanırım. Nereden mi? “Dr.Stress”ten…
Bir alt yazı geçti dün akşam, Gazanfer Özcan’ı milyonlarla buluşturan ‘ Avrupa Yakası’sı dizisinin oynadığı kanalda. ‘Gazanfer Özcan yaşamını kaybetti…’Öylece dondum kaldım. Hemen ağlayamadım. Hasta olduğunu biliyordum tabii ama hayati tehlike yok deniyordu ve eminim çoğunuz gibi ben bu kadar erken bir ölüm beklemiyordum. Ona konduramıyordum. Gazanfer Bey, benim için çok sık görmesem de, sanatına ve kişiliğine her zaman büyük saygı duyduğum bir aile büyüğüm gibiydi sanki. Yani o an öyle olduğunu anladım. Son oyunu da rahatsızlığı nedeniyle kaldırılmıştı oysa Şubat ayında mutlaka izlemek, sonra da her zamanki gibi kulise gidip kendisini kutlamak istiyordum. Geç kaldım.
Ne yazılabilir ki… Anlatmaya gerek yok geçmişi… Bilir zaten herkes gideni… Özellikle tiyatro sanatçılarının vergi borçlarından dolayı çektikleri mali sıkıntıları bilenler bilir…
Bir yaz günü,bir tatil köyünde, ben bundan daha küçük bir kızken, tonton bir amca kapıdan içeri girdi. Babacan bir gülümsemeyle "nasılsın kızım, şu koltukta biraz dinlenebilir miyim?" dedi. "ne demek, lütfen buyurun" deyiverdim heyecanla. Televizyondan onu tanımayan yoktu ve o karşımdaydı. Aynıydı, beyaz camın ardına gizlenmiş başka yüzlülerden biri değildi. İçecek bir şey ikram etmek istedim, istemedi...
Bugün tiyatro dünyası çok değerli bir sanatçısını kaybetti, Gazanfer Özcan'ı... Değerli sanatçının ardından bir hatıra sayfası açmak istedik. Gazanfer Özcan ile ilgili anılarınızı, onun ölümünden sonra duyduğunuz üzüntüyü, başsağlığı mesajlarınızı yayınlayabileceğiniz bir bölüm... Mesajınızı bu sayfaya yazabilirsiniz...
Duru Tiyatro “Bana bir Picasso Gerek” isimli oyunu oynuyor. Her şeyden önce Emre Kınay’ın İstanbul’a yeni bir tiyatro mekanı kazandırma gayretini alkışlamak istiyoruz. Umudumuz ve dileğimiz Emre Kınay’ın çıktığı bu yolda pişman olmamasıdır. Daha gerçekçi bir söyleyişle dileriz onu pişman etmeyiz.
Bazen paran vardır sarılacak kimsen yoktur, bazen de sarılacak biri vardır para yoktur. Soru, hangisini istersiniz? Para ? Sarılacak biri? Yada, ikisini?.. Eğer tiyatrocuysan arkadaşım, birinci şıkkı geç ikinci şık daha kötü. Girersin tiyatroya gişeciye selam verirsin ardından salona... Işıklar oyun için hazırdır, sen de son hazırlıklarını yapmak için sahneye ilk adımını atarsın; yalnış koyulmuş aksesuar, unutmaman gereken eşyan, kostümün herşey tamdır.
Yıllar sonra, yeniden ülkeyi dolaşmaya başladım. SAKINCALI PİYADE ikinci sezona doğru koşuyor, bizi de peşinden sürüklüyor! Ülkenin yurtseverleri oyuna akın ediyorlar. Bu amansız günler de, bunun anlamlı olduğunu düşünüyorum. Ülkemizin atardamarlarının durdurulmuş olduğunu görmek ise, bizi öfkelendiriyor. İşsizlik, yoksulluk, yolsuzluk ve adaletsizlik toplumu kuşatmış, kemiriyor.
Derler ki her başarılı bir erkeğin arkasında bir kadın bulunur… Evet, bu doğrudur ama daha doğrusunu isterseniz ben ilerlerken arkaya bakmayı pek sevmediğimden arkada kalan o kadınları tanıma fırsatım olmadı. Ama sizlere dünya gözüyle gördüğüm kadınlardan bahsetmek istiyorum… Eh zaten sizde dinlemek istiyorsunuz belli ki, buradasınız… Sahi siz Mehpare’yi bilir misiniz? Tanıyanınız var mı? Ben tanıyorum. Hem de öyle tanıyorum ki, onu nasıl anlatsam, nerden başlasam diye saatlerdir düşünüyorum…
İŞTE AZİZ NESİN BU ! İŞTE YÜCEL ERTEN BU ! Oyun (sanırım) Aziz Nesin’in “Hiç Kimse Buyur Etmedi Beni” şarkısıyla başlıyor. Şarkı olağanüstü duygu yüklü ve dokunaklı. Çünkü Aziz Nesin’in “buyurganlığa karşı” (“Ama açtım bütün kapıları tekmeleyerek/Bütün engelleri göğüsleyip yıkarak”) ve “mücadeleci ve muhalif sanatçı” kimliğine vurgu yapıyor. Aynı zamanda, onu kaybetmenin acısını da içinde barındıran hüzün makamlı bir girizgah bu.
GSM 7.AMATÖR TİYATRO FESTİVALİ BAŞLADI… Aşağıda ilk gün sergilenen iki oyun üzerinden amatör tiyatrolar üzerine eleştiri ve incelemelerimi okuyabilirsiniz.
YDÜ’deki Yedekçi oyununu dün akşam ön sıralarda izledim. Ön sıralarda olmanın belki en önemli avantajı oyuncuların yüz ifadesinden öte göz ifadesini okuma şansına sahip olmak. Gençlerin gözlerinde öylesi bir pırıltı vardı ki kendi sanat geleceklerinden ötesine ışık veriyordu.
NEDİM SABAN; 29 MAYIS'TA İSTANBUL'UN FETHİ NEDENİYLE ALAŞAĞI EDİLEN ORHAN AL KAYA VE 31 MAYIS'TA ALAŞAĞI EDİLEN ULVİ AL ACAKAPTAN adlı sıkı dostların öyküsünü tefrika ediyor pek yakında....
Toplumları her zaman ileri seviyelere ulaştıran o toplumun belli kültür etkisi çerçevesinde sanatla uğraşmasıdır. Ama artık günümüz birazcık çıkar ve baba dostu, tanıdık ilişkilerinin ön planda olduğu bir dönem haline gelince gerçek sanat yapanların, değil bir ayağının çukurda olması iki ayağı birden çukurda olma durumları ortaya çıktı.Bir proje gerçekleştirir beğeni alırsanız yeni projelere yelken açmak daha kolay olur elbette; ama bir proje yapmak için destek istediğinizde o zaman size verecekleri cevaplar karşısında hayretler içinde kalabilirsiniz.
Oyun dergisinde , çocuk oyunu “Benim Arkadaşım Yok”; gençlik oyunu “Her Şeyin bir Sınırı Var” ve yetişkinlere “Dönüşüm” oyunlarının, dünyada ilk kez uygulanan bir yaklaşım ile “Değişim Üçlemesi” başlığı altında sunulduğu belirtiliyor. “Dönüşüm” isimli oyunun bir “Değişim” üçlemesi altında verilmesini yadırgadık. Malum üst başlıklar içeriği tanımlar. O halde “Dönüşüm”, bir “Değişim” mi demek istenmiştir ? Yıllardır ismi üzerinde uzun uzun tartışılmış bir eser ile ilgili bu yaklaşım bizi şaşırttı.
“Bir konuyu veya sorunu çatışmaları ile ortaya koyan, oyuncuların canlandırdığı.” “Bir seyreden ve bir oynayandır.” “Bütün dünya bir sahnedir.” “Tiyatro; “İnsanı insana insanla anlatma sanatıdır.” kuramcıların ortak tanımlamalarından bir kaçı...
Böyle bir yazı yazmak istememin sebebi, tiyatroyla yakından ilgisi olmayan insanların tiyatro için “Boş işler bunlar.” ya da “İşiniz, gücünüz mü yok arkadaş?” demesi, hatta biraz daha ileri gidip bilirmişçesine “Tiyatroda para yok ki! Aç kalacaksınız.” gibi sözlerle bu boş(!) uğraştan bizi kurtarmak(!) istemelerine bir cevap olması düşüncesidir.