AMSTERDAM THEATER RAST, Dilek – Bir Halk Operası ile yeniden Türkiye'de

Metin yazarlığı ve rejisini ‘Rast’ın sanat yönetmenlerinden Celil Toksöz’ün yaptığı oyunumuzun  çalışmaları ‘töre adına işlenen cinayetlerin’ halk müziği formlarıyla sahneye taşınma süreçlerini içeriyor. Müziklerini Cebrail Kalın ve Selim Doğru’nun yaptığı oyunda solist – oyuncu olarak yer alan seslere antik tragedyalar örneği cinleri oynayan oyuncular da  rap formuyla eşlik ediyor. Sahne ve kostüm tasarımları Claude Leon, ışık tasarımı ise Yüksel Aymaz tarafından gerçekleştirilen oyunumuz  özellikle uzun hava ve hoyrat denilen halk müziği  formlarının işlevsel ve etkileyici gücünü sahnede görmek istiyor. Rast, bu oyunla töreyi ortadan kaldırmayı değil ama sesi yitmiş olan kurbanlara seslerini bir parça da olsa  geri vermeyi istiyor.

Prömiyerini 11 Kasım’da  Rotterdam’da yapacak olan ‘Dilek’,30 Kasım’da Ankara Tiyatro Festivali’nde ilk kez Türkiye seyircisiyle buluşacak. 3,4,5,6,7 Aralık Diyarbakır ile Doğu turnesine başlayacak. Aralık ayının ikinci haftasından itibaren İstanbul’da oynayacak. Oyunumuza katkı ve desteklerinden dolayı başta  Tiyatro Oyunevi, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, Anadolu Kültür A.Ş., İstanbul Bilgi Üniversitesi gibi kurum ve kuruluşlar ile ismini zikredemediğimiz birçok değerli insana  minnet ve şükranlarımızı bildirir, saygı ile iyi seyirler dileriz.

Kültürlerarası bir tiyatro grubu olarak 2001 yılında Celil Toksöz, Şaban Ol ve Gert de Boer tarafından kurulan Tiyatro Rast, Hollanda Kültür Bakanlığı ve Amsterdam Belediyesinden yapısal olarak destek alıyor. Kuruluşundan bu yana sahnelediği oyunların yanı sıra farklı uluslardan oluşan gençlere yönelik tiyatro kursları ve atölye çalışmaları düzenleyen Tiyatro Rast, iki yılda bir uluslararası bir ortak yapım gerçekleştiriyor ve oyunlarını, Türkiye, Hollanda, Belçika, Fransa ve Almanya’da sergiliyor.

                                                                       ‘ DİLEK ’

                       BİR  ‘NAMUS’  DAVASI  YA DA  MÜZİKLİ HALK TRAGEDYASI

Serencam – Hikâye

Dilek bir genç oğlana aşıktır. Bu aşk ikisi arasındaki saf ve kutsal bir bağdır. Ancak Dilek’ in ailesinin istediği ise kızlarını  tanıdık bir aile  oğluyla evlendirmektir. Bir zaman sonra Dilek  ve sevdiği gencin beraber dolaştığı görülüp dedikodu başlayınca varılan sonuç her zaman geleneğin emrettiği  gibidir: ‘ Genç  bir erkekle gezmiş, dolaşmış bir kızın namusu kirlenmiştir.’ Hatta ileri gidilerek kötü yola düştüğü iddia edilince aile şerefi büyük bir yıkıma uğrar. Bu aynı zamanda sonucu ağır bir aile dramının  başlangıcıdır.

Oyunda ,kader, Felek ve Cin, bir alemin tasarlayıcıları, genç oğlan, diğer oğlan, baba, anne, nine ise bu alemdeki  kanlı bir lanetin yürütücüleridir. Dilek ise iki alemdeki kurbandır.

Eskiye Karşı Yeni ( Klasik – Modern )

Tanımlanacak olursa  bir halk operası denilebilecek ‘ Dilek’, evrensel ve insani anlamda en büyük gerçekliğin acılar olduğu saptamasıyla Anadolu veya doğu müziğinin sentimantal - trajik ses kalıplarını ( makamlar ) içeren ağır türkü formlarını dramatik eylemin merkezine koymaktadır. ‘Dilek’  en otantik şekliyle olduğu kadar rap gibi denemelere de içinde imkan vermesi ,batılı bazı kalıp ve armonileri de içermesi bakımından düşünsel planda  ‘eskiye karşı yeni’ ancak ikisini de sunan bir modern anlayışı savunur Yirmi dört  şarkıdan oluşan halk operası altı müzisyen tarafından çalınan saz, mey, keman  ve çeşitli vurmalı çalgılarla hayat bulmaktadır.

Namus Davası

Namus davası aile şerefi, izzet-i nefis… Adına töre diyelim, feodal hukuk diyelim  sadece Anadolu, Mezopotamya  değil  Avrupa da da kendini her anlamda dayatmış bir konu - sorundur. Modernitenin tek başına sonsuz hükümranlığını ilan edemediği çağda karşısına dikilmiş olan anane, tabu, fanatizm, töre gibi kavram veya kurumların toplumsal ilerlemeyle birlikte çelişe – didişe gitmesi bir gerçekliktir. Tiyatro Rast, sorunun kökenine inerek ama bir reçete sunmadan, bu yeryüzü tragedyasının  kurbanlarının seslerini onlara vermek arzusundadır.   

Ayrıca  Tiyatro Rast, yönetmen Celil Toksöz ve oyuncularla tartışmaların da yer aldığı birçok etkinlikle birlikte  Hollanda’da faaliyet gösteren sivil toplum örgütlerinin de içinde bulunduğu çalışma ve etkinliklerle namus ve töre uğruna oluşan şiddet realitesine ışık tutmayı temel bir arzu olarak görmektedir.                                                                                                                                                                                            

Amsterdam Theater Rast

AMSTERDAM THEATRE RAST

“DİLEK”

Yazan ve Yöneten: Celil Toksöz

Yönetmen yardımcısı: Senem Cevher

Müzik kompozisyon: Cebrail Kalın, Selim Doğru

Müzik yönetim: Cebrail Kalın

Dramaturgi: Onur Cebe

Rap Sözleri: Sibel Altınbaş, Selim Doğru, Celil Toksöz

Kostüm ve Sahne Tasarımı: Claude Leon

Işık Tasarım: Yüksel Aymaz

Işık Uygulama: İbrahim Aymaz

Koreografi: İbrahim Aymaz

Oyuncu ve solistler:  Çiğdem Çiftçi – Emre Kızıl –Erkan Tekci - Gülseven Medar - Mehmet Emin Yalçınkaya - Mehmet Taylan Ünal - Mesut Erenci -  Murat Şener  – Şafak Pala - Vural Tantekin

Enstrümanlar

Mey, Zurna, Kaval: Cebrail Kalın

Bağlama, Cümbüş: Mehmet Yalgın

Perküsyon: Uğur Göregen (Hogir)

Bas Gitar: Abdullah Şakar

Keman: Murat Daşlık

Asistanlar: Ani Cebe  - Ersin Çakmak - Kübra Kaptan – Sibel Akdeniz

Danışmanlar: Renate van der Zee – Melih Duygulu – Mehmet Gündüz

Fotoğraf: Bernadette Gerats

Film Dökümanter: Zara Toksöz

Yardımcı olan kurumlar: Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu, İstanbul Bilgi Üniversitesi, İstanbul Kocaeli Üniversitesi, Anadolu Kültür A.Ş., Diyarbakır Belediyesi Kültür Müdürlüğü

Teşekkür ettiklerimiz: Tiyatro Oyunevi ve Mahir Günşiray, Metin Çelebi, Atakan Aktaş, Vedat Çetin, Seyri Mesel Tiyatrosu, Mine Özerden, Hicri İzgören, Çağla Ormanlar Ok

Amsterdam Theater Rast